İsrail ve İran ortasında 12 gün boyunca devam eden savaşın akabinde sağlanan ateşkes sürerken, İran’dan ABD ile müzakerelerin akıbeti konusunda açıklama geldi. İngiltere’nin BBC kanalına röportaj veren İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Majid Takht-Ravanchi, ABD’nin İran ile diplomatik görüşmelerin devam etmesini istemesi halinde İran’a öbür akın düzenlememesi gerektiğini söyledi.
ABD, İsrail’in ABD-İran nükleer müzakereleri devam ederken İran’a başlattığı ataklara katılarak İran’ın nükleer tesislerini vurmuş, bu durum hem iki ülke ortasındaki tansiyonu tırmandırmış hem de müzakerelerin akıbeti konusunda belirsizlik yaratmıştı.
“BU, ORMAN KANUNU”
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı, ABD’deki Donald Trump idaresinin kendilerine arabulucular aracılığıyla müzakerelere dönmek istediklerini ilettiğini fakat “çok değerli bir soru” konusundaki “yaklaşımlarını çok açık bir halde tabir etmediklerini” söyledi. Takht-Ravanchi’ye nazaran, bu soru, ABD’nin görüşmeler devam ederken diğer atak düzenleyip düzenlemeyeceği sorusuydu.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı, İran’ın barışçıl maksatlarla uranyum zengineştirebilmekte “ısrarcı” olacağını da vurguladı, İran’ın gizlice nükleer bomba edinmeye hakikat gittiği savlarını yalanladı. İran’ın araştırma programı için “nükleer malzemeye erişmesine müsaade verilmediğini” belirten Bakan Yardımcısı, kendilerinin de bu sebeple “kendilerine güvenmek durumunda olduklarını” kaydetti.
Takht-Ravanchi, bahse ait şöyle konuştu: “Bunun düzeyi, kapasitesi konuşulabilir fakat zenginleştirme yapamazsınız, sıfır zenginleştirme yapmalısınız demek, bunu kabul etmezseniz de sizi bombalarız demek orman kanunu manasına geliyor.”
“NEDEN BU TÜRLÜ BİR TEKLİFİ KABUL EDELİM Kİ?”
İran’ın ateşkesin akabinde işbirliğini askıya alma kararı verdiği Milletlerarası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) Başkanı Rafael Grossi, İran’ın aylar içinde tekrar uranyum zenginleştirmeye başlayacak kapasitesi olduğunu savunmuştu. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı, durumun bu olup olmayacağını bilmediğini söyledi.
ABD Başkanı Trump İran ile görüşmelerin bu hafta olabileceğine işaret etse de İranlı diplomat, ABD ile görüşmelere muhtemel geri dönüş için belirlenmiş bir tarih olmadığını ve gündemde ne olacağını bilmediğini belirtti. Takht-Ravanchi, “Şu anda şu soruya bir karşılık arıyoruz: Diyalogda bulunurken bir defa daha saldırgan bir hareketle karşı karşıya kalacak mıyız?” diye konuştu.
Bakan Yardımcısı, ABD’nin “bu çok değerli soru ve bu türlü bir diyalog için gerekli olan inancı inşa etmek için kendilerine ne teklif edeceği konusunda çok açık olması gerektiğini” kelamlarına ekledi.
İran’ın rastgele bir muahedenin modülü olarak, olasılıkla yaptırımların kaldırılması ve ülkeye yatırım karşılığında nükleer programını “yeniden düşünüp düşünemeyeceği” de sorulan Takht-Ravanchi, “Neden bu türlü bir teklifi kabul edelim ki?” diye sordu.
İranlı diplomat, uranyumun yüzde 60 oranında zenginleştirilmesi de dahil olmak üzere ülkesinin programının barışçıl gayeler güttüğünü kelamlarına ekledi.
“ABD’Yİ ELEŞTİRECEK YÜREKLERİ YOKSA SUSSUNLAR”
Avrupalı ve Batılı önderlerin İran’a karşı inanç eksikliği yaşadığı yorumuna karşılık Bakan Yardımcısı, bazı Avrupalı önderlerin “saçma” bir biçimde ABD ve İsrail’in akınlarını onayladığını söyledi.
İran’ın nükleer programını eleştirenlerin “İran’ın gördüğü muameleyi” ve ABD ile İsrail’i eleştirmesi gerektiğini savunan Takht-Ravanchi, “Eğer Amerika’yı eleştirecek yürekleri yoksa sessiz kalmalı, saldırganlığı legalleştirmeye çalışmamalılar” diye konuştu.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı, arabulucular aracılığıyla ABD’den bildiriler aldıklarını, kelam konusu bildirilerde ABD’nin İran’ın dini lideri Ali Hamaney’i hedef alarak İran’da rejim değişikliğine kalkışmak istemediğinin tabir edildiğini söyledi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, akınlar sürerken İranlılara davet yaparak “özgürlük için ayağa kalkmalarını” söylemiş, Hamaney’i “devirebileceklerine” işaret etmişti. Trump ise ateşkesin akabinde misal bir isteği lisana getirmedi. İranlı diplomat da bunun olmayacağını ve bu fikrin “beyhude bir çaba” olduğunu söyledi.
Takht-Ravanchi, “Bazı İranlılar hükümetin birtakım hareketlerini eleştirebilir lakin kelam konusu yabancı bir saldırganlık olduğunda ona karşı koymak içi birleşirler” diye konuştu.
İsrail ile olan ateşkesin sürüp sürmeyeceğinin “pek net olmadığını” belirten Bakan Yardımcısı, kendilerine yönelik askeri bir akın olmadığı sürece İran’ın ateşkesi sürdüreceğini belirtti.
İran’ın Körfez’deki Arap müttefiklerinin “gerekli diyalog ortamının hazırlanması için ellerinden gelenin en düzgününü yaptıklarını belirten İranlı yetkili, “Savaş istemiyoruz. Diyalog ve diplomaside bulunmak istiyoruz ancak tekrar şaşırmamak için hazırlıklı ve temkinli olmalıyız” diye konuştu.
