Astronomlar, şimdiye kadar gözlemlenen en parlak radyo sinyali olabilecek bir süratli radyo patlaması (FRB) keşfetti ve bu fevkalâde ışımanın kaynağını takip etmeyi başardı.
Bu gelişme, FRB’ler üzere gizemli kozmik patlamalar hakkındaki teorileri kökten değiştirebilir.
Sadece milisaniyeler süren bu patlamalar, Güneş’in tüm ömrü boyunca yaydığı güce muadil güç açığa çıkarabiliyor.
SİNYALLER NEREDEN GELİYOR?
İlk sefer 2007’de fark edilen FRB’ler, kısa periyodik olmaları ve çok azının tekrarlaması nedeniyle bilim insanları için uzun müddettir gizemini koruyor.
Sinyallerin kaynağı için en güçlü adaylar ortasında manyetarlar olarak bilinen, harika güçlü manyetik alanlara sahip nötron yıldızları bulunuyor.
Kanada’daki CHIME radyo teleskobunun Mart 2025’te tespit ettiği son parlak sinyale FRB 20250316A ismi verildi. Sinyal, tüm vakitlerin en parlak radyo patlamasının kısaltması olan “RBFLOAT” diye de anılıyor.
130 MİLYON IŞIK YILI UZAKLIKTA
Araştırmacılar, RBFLOAT’ın kaynağını, NGC 4141 galaksisinin kenarındaki sarmal kolda, sadece 45 ışık yılı genişliğinde bir bölgeye kadar takip etmeyi başardı.
Bu galaksi Dünya’dan yaklaşık 130 milyon ışık yılı uzaklıkta.
McGill Üniversitesi’nden araştırma lideri Amanda Cook, “Bu sonuç bir dönüm noktası. Artık bu gizemli parlamaların tam olarak nereden geldiğini görebiliyoruz. Bunun ölmekte olan yıldızlardan mı, manyetar üzere egzotik objelerden mi, yoksa şimdi düşünemediğimiz bir şeyden mi kaynaklandığını keşfetmenin kapıları açılıyor” dedi.
CHIME’ın Kuzey Amerika genelinde inşa edilen yeni teleskop eklentileri sayesinde kazandığı hassasiyet, bu FRB’nin mesken sahibi galaksiye kadar izlenmesine imkan tanıdı.
Üstelik James Webb Uzay Teleskobu da birebir bölgeden NIR-1 ismi verilen soluk bir kızılötesi ışık kaynağını yakaladı.
NÖTRON YILDIZI KUŞKUSU
Bilim insanları, NIR-1’in büyük olasılıkla bir kırmızı dev ya da orta yaşlı büyük bir yıldız olduğunu düşünüyor. Fakat tek başına bu yıldızın böylesine güçlü bir patlamaya sebep olması mümkün görünmüyor.
Araştırmacılara nazaran NIR-1’in yanında muhtemelen bir nötron yıldızı var ve bu yıldız, komşusundan husus çekerek güçlü radyo patlamasını tetiklemiş olabilir.
