Bilim insanları, Mars’ta heyecan verici bir keşfe imza atarak ferric hidroksisülfat isimli yeni bir mineral tespit etti. Bu mineralin varlığı, Kızıl Gezegen’in geçmişte kimyasal açıdan epey faal bir periyot yaşadığına işaret ediyor.
Keşif, SETI Enstitüsü araştırmacılarının Mars yörüngesinde misyon yapan Mars Orbiter’den elde ettiği dataları tahlil etmesiyle gerçekleşti.
Uzay aracının topladığı bilgiler, spektroskopi ismi verilen bir metotla incelendi. Bu teknik, gezegen yüzeyinden yansıyan ışığı tahlil ederek minerallerin kimyasal yapısını ortaya çıkarıyor.
SETI grubuna liderlik eden Dr. Janice Bishop ve takımı, araştırmalarını Mars ekvatoruna yakın Valles Marineris kanyon sisteminde ağırlaştırdı. Bilhassa Juventae Chasma ve Aram Chaos bölgelerinde elde edilen bilgiler, Dünya’da asidik ve su bakımından güçlü ortamlarda oluşan minerallerle karşılaştırıldı. Bu karşılaştırma sayesinde yeni mineralin varlığı doğrulandı.
KEŞİF NE MANAYA GELİYOR?
Ferric hidroksisülfat’ın oluşumu için sırf su ve sülfür değil, tıpkı vakitte oksijen ve 100 santigrat derecenin üzerinde sıcaklık gerekiyor. Bu da Mars’ta volkanik ve jeotermal aktivitelerin değerli rol oynadığını gösteriyor.
Araştırmacılar, bu mineral değişimlerinin Mars’ın Amazoniyen devri olarak bilinen son 3 milyar yıl içinde gerçekleştiğini düşünüyor. Çalışma, 5 Ağustos 2025’te Nature mecmuasında yayımlandı.
SICAK VE SU AÇISINDAN ZENGİN
Mart 2025’te Purdue Üniversitesi’nden Mars araştırmaları uzmanı Roger Wiens, NASA’nın Perseverance aracıyla Mars yüzeyinde olağan dışı açık renkli kayalar bulmuştu. Bu kayalarda, kökeni kaolinit isimli minerale dayanan yüksek düzeylerde alüminyum tespit edilmişti. Kaolinit de tıpkı ferric hidroksisülfat üzere sıcak ve su açısından güçlü ortamlarda oluşabiliyor.
Bu iki mineralin varlığı, Mars’ın geçmişte daha sıcak, daha nemli ve düşündüğümüzden daha karmaşık bir yapıya sahip olduğunu ortaya koyuyor.
Araştırmacılar, bu bulguların Kızıl Gezegen’in bir devir Dünya’ya çok daha fazla benzediğini gösterdiğini vurguluyor.
NASA uzun müddettir Mars’ta ömür izlerini araştırıyor. Yeni mineralin keşfi, bu maksada bir adım daha yaklaşılması manasına geliyor. Bilhassa Juventae Chasma ve Aram Chaos üzere bölgeler, gelecekte yapılacak yüzey araştırmalarında öncelikli amaçlar haline gelebilir.
