İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve ABD Başkanı Donald Trump’ın ABD’de bir ortaya geldiği saatlerde İsrail basınına yansıyan bir haberde, ABD’nin İsrail’e yaptığı yüz milyonlarca dolarlık askeri yardımın İsrail ordusuna ilişkin hava üsleri ile tesislerin inşaatına gittiği belirtildi.
Haaretz gazetesinin haberine nazaran, ABD Ordusu Mühendisler Birliği’nin çevrimiçi yayınlanan resmi evrakları, ABD’nin İsrail Hava Kuvvetleri’nin yeni yakıt ikma uçakları ile helikopterlerine konut sahipliği yapacak altyapının yanı sıra İsrail ordusunun Shayetet 13 donanma komando birliği karargahını inşa ettiğini ortaya koydu. Dokümanlar, milyarlarca şekel kıymetindeki pek çok projenin de olduğunu, bu projelerin İsrail’e yapılan ABD askeri yardımları ile fonlandığını gösterdi.
BAZI PROJELERİN YALNIZCA KOD İSMİ VAR, DETAYLARI YOK
Haziran ayı için yüklenicilere yapılan fakat İran ile 12 günlük savaş münasebetiyle yapılan bir davete nazaran, ABD’nin İsrail için olan askeri yardım inşaat programı, pahası 250 milyon doların üzerinde olan ve devam eden projeleri kapsıyor. Gelecekteki projelerin maliyetinin ise 1 milyar doları aşması bekleniyor.
Söz konusu program, ortalarında kliniklerin, donanma iskelelerinin, farklı üniteler için karargahların ve mühimmat depo alanlarının inşaatını da içeriyor. Program kapsamında mevcut altyapının güncellenmesi, yenileme çalışmaları yapılması ve uçak boyama tesislerinin de olması öngörülüyor.
ABD Ordusu Mühendisler Birliği’nin evrak ve sunumlarına nazaran, bu, toplam pahası 1,5 milyar dolar olan yaklaşık 20 farklı projeyi kapsıyor. Yalnızca kod isimleriyle listelenen kimi projelerin detayları ise kamuoyuna açıklanmış değil.
ABD’NİN İSRAİL’E ASKERİ YARDIMLARI ARTIYOR
ABD’nin eski başkanı Barack Obama döneminde imzalanan bir mutabakat zaptı kapsamında İsrail ABD’den yılda 3,8 milyar dolar yardım alıyor. Bu mutabakat, 2019-2028 yıllarını kapsıyor. İsrail’in Gazze’ye başlattığı taarruzların akabinde da ABD’nin İsrail’e yaptığı yardımlarda büyük bir artış yaşandı. ABD Temsilciler Meclisi, Ocak 2025’te 26 milyar dolar pahasında “özel bir askeri yardım paketine” onay verdi. İsrail’in füze savunma sistemleri için engelleyiciler için yaklaşık 4 milyar dolarlık yardım da bu paketin kapsamındaydı.
Öte yandan, projeler ABD’nin askeri yardımları üzerinden fonlandığı için yalnızca Amerikan şirketleri birincil yüklenici olarak ihalelere girebiliyor. Fakat alanda yapılan işin birden fazla nihayetinde İsrailli alt yükleniciler tarafından hayata geçiriliyor.
Belgelere nazaran, projeler, on milyonlarca dolar pahasındaki planlama ve mühendislik ihalelerinin yanı sıra mevcut askeri tesisler için inşaat, yenileme ve güncelleme ihalelerini kapsıyor.
EN BÜYÜK PROJELER HAVA KUVVETLERİYLE BAĞLANTILI
En büyük projelerden kimileri ise İsrail Hava Kuvvetleri ile ilişkili. Üslerin renovasyonu ve yenilemesini içeren iki kontrat halihazırda uygulama basamağında. Projeler birebir vakitte İsrail Donanması’nın komando birliği Shayetet 13 için yeni bir karargah inşasını ve İsrail ordusunun zırhlı araçlar için kullanacağı bakım merkezlerini de içeriyor.
Öte yandan, ABD’nin evraklarında projelerin yerleri yalnızca kod isimleriyle anılıyor. Yükleniciler ön ziyaretlere davet edildiğinde bu yerler bilinmeyen tutuluyor ve kelamlı olarak aktarılıyor. İhale dokümanlarında de ihaleye katılacak şirketlerden projelerin yerleri hakkında detay vermemeleri isteniyor.
