İsrail ve İran ortasında 12 gün boyunca devam eden savaş ateşkes ile sonuçlansa da İsrail ve ABD’nin İran’ın nükleer tesislerine yönelik taarruzlarının ne kadar başarılı olduğu ve Lider Donald Trump idaresinin açıklamalarının gerçeği yansıtıp yansıtmadığı tartışılmaya devam ediyor.
ABD’nin The New York Times (NYT) gazetesinin haberine nazaran, İsrailli üst seviye bir yetkili, İsrail’in hususla ilgili vardığı sonuçları paylaştı. Yetkilinin argümanına nazaran, İran’ın yer altındaki zenginleştirilmiş uranyum stoğunun bir kısmı geçen ay ABD ve İsrail tarafından düzenlenen akınlardan kurtuldu. Kelam konusu uranyumun “bomba yapmaya yakın bir düzeyde” olduğu ileri sürüldü.
“URANYUMA ULAŞMA UĞRAŞI TESPİT EDİLECEK”
İsrailli yetkili, yaptığı açıklamada ayrıyeten İsrail’in “İran’ın bâtın bir proje kapsamında bir bomba inşa etme yarışına girdiğinin görülmesi üzerine İsrail’in İran’a karşı askeri aksiyon almaya yöneldiğini” tez etti. Yetkili, İsrail istihbaratının Hizbullah lideri Hasan Nasrallah’ın İsrail Hava Kuvvetleri’nin atağında ölmesinden kısa bir mühlet sonra nükleer silah faaliyetleri tespit ettiğini savundu. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da bunun üzerine “ABD’nin yardımıyla ya da yardımı olmadan” taarruz hazırlığı başlattı.
İsrail’in İran’a ataklarının devam ettiği günlerde ABD istihbarat yetkilileri ise İran’ın nükleer silah yapma uğraşında olduğuna dair ispat görmediğini belirtiyordu. Akabinde, ABD, İran’a düzenlediği ataklarda üç nükleer tesisi maksat aldı. Bunların ortasında İsfahan ve Natanz’daki tesislerin yanı sıra “sığınak delici” bombalarla vurulan “İran’ın nükleer kalbi” Fordo da vardı.
İsrailli üst seviye yetkili, çarşamba akşamı gazetecilere verdiği brifingde, İran’ın yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyumunun ataktan kurtulması konusunda tasalarını lisana getirmedi. Yetkili, İran’ın bu uranyuma ulaşma gayretlerinin “neredeyse kesinlikle” tespit edileceğini ve tesislere yine atak düzenlenebileceğini savundu.
BEYAZ SARAY BİR SEFER DAHA “YOK EDİLDİ” DEDİ
NYT’nin haberine nazaran, Batılı ülkelerin istihbaratları da İsrail’e benzeri bir biçimde İran’ın uranyum stoğunun İsfahan’da ve olasılıkla başka alanlarda enkaz altında gömülü olduğunu pahalandırıyor. Bu istihbarat yetkililerinden biri, ABD ya da İsrail’in İranlıların zenginleştirilmiş uranyumu almaya çalışması halinde bundan haberleri olacağını savundu, bu türlü bir atağın yeni bir İsrail saldırısına yol açabileceğine işaret etti.
ABD Lideri Trump ve Savunma Bakanı Pete Hegseth, saldırıların akabinde basına yansıyan ve İran’ın nükleer programının yalnızca birkaç ay geriletilebildiği istikametindeki Pentagon raporuna reaksiyon göstermiş, İran’ın nükleer programının yok edildiğini savunmuştu.
Trump idaresi, dün yaptığı açıklamada da bu iddiayı sürdürdü. Beyaz Saray sözcülerinden Anna Kelly, “Başkan Trump’ın pek çok defa söylediği üzere ‘Gece Yarısı Cazip Operasyonu’ İran’ın nükleer tesislerini büsbütün yok etti. Onun kararlı liderliği sayesinde tüm dünya daha güvenli” açıklamasında bulundu.
“HİÇBİR ŞEY HAREKET ETTİRİLMEDİ”
İran’ın ateşkesin akabinde işbirliğini askıya aldığı Milletlerarası Atom Gücü Ajansı’nın (UAEA) Genel Yöneticisi Rafael Grossi, yaptığı bir açıklamada İran’ın İsfahan’da koruma ettiği uranyumun büyük bir kısmının taarruzlar öncesinde buradan çıkarıldığına inandığını söylemişti.
İsrailli üst seviye yetkili, bu argümana da karşı geldi. Yetkili, “hiçbir şeyin hareket ettirilmediğini” söyledi. İsrailli yetkiliye nazaran, İran’ın İsfahan’daki nükleer tesisi “en güçlü Amerikan silahlarının dahi yok etmesi için fazla derinde” yer alıyordu.
