İsrail’in Gazze Şeridi’ne hücumları devam ederken, ABD Başkanı Donald Trump, Gazze’de ateşkes için devrede. Trump, salı akşamı İsrail’in yeni ateşkes teklifini kabul ettiğini duyurdu. Hamas’ın ise resmi cevabını cuma akşamı vermesi bekleniyor.
Çeşitli kaynaklardan yeni teklifin Hamas’ı tatmin ettiğine dair haberler geliyor. Pekala, teklifte neler var?
2 AY İÇİNDE, 5 BASAMAKTA ÖZGÜR BIRAKILACAKLAR
Öneri, beş kademeli rehine takası ve 60 günlük ateşkes öngörüyor. Muahede sağlanırsa Hamas, 10 rehine ile 18 cenazeyi iki ay içinde beş evrede hür bırakacak.
Takas, İsrail hapishanelerindeki Filistinli tutukluların salıverilmesi karşılığında yapılacak. Hamas, rehineleri hür bırakırken merasim yapmayacak.
7 Ekim 2023’te kaçırılan 251 İsrailliden 49’i hâlâ Hamas’ın elinde. İsrail ordusuna nazaran 49 rehineden 27’si hayatta değil.
YENİ TEKLİF, WITKOFF PLANINDAN FARKLI
Yeni teklifin ABD’nin mayıs ayında sunduğu Witkoff Planı’ndan epeyce farklı olduğu görülüyor.
Witkoff Planı’nda, rehinelerin ateşkesin birinci haftasında, iki evrede özgür bırakılması öngörülüyordu. Suudi Eşark Haber’e nazaran Hamas, yeni teklifin lisanından mutlu.
ÖNERİDE 3 MEVZU ÖNE ÇIKIYOR
Ateşkese ait teklifte ise üç bahis öne çıkıyor. Birincisi, İsrail ordusunun Gazze’den çekilmesi. Teklife nazaran 60 günlük ateşkes mühletince İsrail askerleri Gazze’den büsbütün çekilmeyecek. Askerler, 2 Mart’ta çöken ateşkesten evvelki mevzilerine geri dönecek, Philadelphi Koridoru boyunca var olan mevzilerini koruyacak.
Ateşkesin en kıymetli hususunu kuşkusuz insani yardımlar oluşturuyor. Basına yansıyan bilgilere nazaran, Birleşmiş Milletler’in (BM) yardım dağıtım düzeneği tekrar kurulacak. Gazze’ye çok büyük ölçülerde yardım götürülecek. Yardımlar kesintisiz formda dağıtılacak.
SAVAŞIN SONA ERECEĞİNE DAİR AÇIK TEMİNAT YOK
Öneri, savaşın sona ereceğine dair açık bir teminat içermiyor. Lakin bu hususta çok güçlü garantiler sunulduğu belirtiliyor.
60 günlük ateşkes müddetince kalıcı ateşkes için müzakereler yapılacak. 60 günün sonunda muahede sağlanamazsa müzakerelere devam edilecek. Arabulucular, makul şartlarda müzakerelerin devamından sorumlu olacak.
Haaretz gazetesine konuşan Katarlı bir yetkili, yeni teklifin Hamas’ın dışardaki önder takımını mutlu edeceğini söyledi. Fakat Gazze’deki Hamas önderlerinin savaşı bitirme garantisi olmadan öneriyi kabul edip etmeyeceği bilinmiyor.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, son konuşmasında tekrar Hamas’ı yok etmekten kelam etti.
