Bilim insanları, 5 Ağustos 2025 tarihinde yani bugün, Dünya’nın dönüş suratının artacağını ve tarihin en kısa günlerinden birinin yaşanacağını açıkladı.
Ay’ın kütleçekim tesirinin tetiklediği bu değişim, gezegenin çok az da olsa daha süratli dönmesine yol açacak ve günden 1,25 milisaniye eksilecek.
İnsanların bu farkı hissetmesi mümkün olmasa da, uzmanlar uzun vadeli sonuçların yıkıcı olabileceği ihtarında bulunuyor.
Eğer Dünya’nın dönüşü denetimsiz halde hızlanmaya devam ederse, bu durum global ölçekte felaketlere yol açabilir.
Peki bu süreçte gerçeklemesi mümkün senaryolar neler?
SU KÜTLELERİ EKVATORA KAYABİLİR
Dünya daha süratli döndükçe merkezkaç kuvveti, okyanus sularını kutuplardan ekvatora gerçek itmeye başlar.
Saniyede sadece 1,6 km/s sürat artışı bile, ekvator bölgelerinde deniz düzeyinin birkaç santimetre yükselmesine neden olabilir. Bu, hali hazırda sulara gömülme tehdidi altındaki kıyı kentlerini sular altında bırakmaya kâfi.
Daha uç senaryolarda, örneğin Dünya’nın dönüşü saatte 100 mil (yaklaşık 160 km/s) daha süratli olursa, ekvator etrafındaki büyük kara modülleri sular altında kalabilir.
İNSAN BİYOLOJİSİ DE TEHLİKEDE
Hayatta kalanlar içinse günlük hayat giderek daha güç hale gelebilir. Çünkü bu küçük üzere görünen değişiklik, Dünya’nın istikrarını bozabilir.
Dönüş suratının artması sırf günü kısaltmakla kalmaz, birebir vakitte insan biyolojisini de altüst edebilir.
Bilim beşerlerine nazaran, bu hızlanma devam ederse bir günün mühleti 24 saatten 22 saate düşebilir. Bu da sirkadiyen ritimleri bozarak insanların biyolojik saatlerini her gün iki saat geriye atar – hem de adapte olma bahtı olmadan.
HAVA OLAYLARI SERTLEŞEBİLİR
NASA’dan astronom Dr. Sten Odenwald ise dönüş suratının artmasıyla hava olaylarının da daha şiddetli hale geleceği ihtarında bulundu.
Dünya daha süratli döndükçe, fırtınaların dönüşünü sağlayan Coriolis tesiri de güçlenir. Dr. Odenwald, “Kasırgalar daha süratli hareket eder ve daha fazla güç taşır” dedi.
REKORLAR KIRILIYOR
Bu cins küçük sapmalar atom saatleriyle ölçülüyor. Atom saatleri, vakum odasında atomların titreşimlerini sayarak vakti çok hassas biçimde takip eder. Bu sistem, global vakit standardı olan UTC’nin temelini oluşturur.
Son yıllarda Dünya’da giderek daha fazla “kısa gün” kaydediliyor. Örneğin 19 Temmuz 2020’de bir gün, ortalamadan 1,47 milisaniye kısa sürdü. 30 Haziran 2022 ise 1,59 milisaniye kısa oldu.
Ancak şu ana kadarki en kısa gün 5 Temmuz 2024’te yaşandı. Dünya, o gün dönüşünü olağandan 1,66 milisaniye daha süratli tamamladı. Atom saatlerinin 1949’da kullanılmaya başlanmasından bu yana en kısa gün olarak kaydedildi.
