Rusya ve Azerbaycan ortasında 2024 yılında tansiyon yaratan uçak kazası hakkında yeni bilgiler Azerbaycan basınına yansıdı. Azerbaycan’da yayın yapan Minval isimli haber sitesinin dün paylaştığı ispatlar, Rusya ordusunun 8243 sefer sayılı uçağa füze saldırısı düzenlenmesi buyruğu verdiğini ortaya koydu. 25 Aralık 2024 tarihinde yaşanan olayda 38 yolcu hayatını kaybetmiş, 29 kişi yaralanmıştı.
Euronews haber sitesinin aktardığına nazaran, bir ses kaydı ve bir mektup, Rusya silahlı kuvvetlerinin füze hücumunda dahlinin olduğunu gösterdi.
Bu durum, birebir vakitte iki ülke ortasında tansiyonun arttığı bir devirde Azerbaycan basınına yansıdı.
MEKTUPTA NE TEZ EDİLİYOR?
Minval, uçak kazasına ait haberinde, “içinde tabirlerin, ses kayıtlarının ve teknik detayların olduğu isimsiz bir mektup aldığını” ve bunların “o periyotta kullanılan bağlantı ekipmanlarındaki teknik yetersizliklere” işaret ettiğini aktardı.
Minval’in argümanına nazaran, mektupta Rus hava savunma yetkilisi Dmitry Sergeyevich Paladichuk tarafından imzalandığı ileri sürülen yazılı bir açıklama da bulunuyordu. Buna nazaran, Yüzbaşı Paladichuk, füze saldırısı yetkisini verdiğinde direkt Rusya Savunma Bakanlığı’nın buyruğu altında hareket ediyordu.
Mektuba nazaran, Paladichuk, 24-25 Aralık’ta Grozni yakınlarında misyondaydı. Olay günü mahallî saatle 05.40’ta ünitesine “tam savaş hazırlığına geçme” buyruğu verildi. Mektupta, “Mobil araçların az çekmesi ve fonksiyonel kablolu irtibatın eksik olması sebebiyle uyum büyük ölçüde stabil olmayan taşınabilir ilişkilere bağlıydı” sözlerine yer verildi.
Mektupta, olayla ilgili şu tabirler kullanıldı: “Saat 08.11’de potansiyel bir amaç tespit edildi ve radar kullanılarak takip edildi. Paladichuk’a telefonla bunu imha etmesi buyruğu verildikten sonra objeye iki füzenin ateşlendiği rapor edildi. Bu, ağır sisin optik teyiti belirsizleştirmesine karşın gerçekleştirildi.”
Mektuba nazaran, “her iki füze de ateşlendiğinde amacın koordinatları, suratları ve istikametleri yazılı açıklamada ayrıntılı bir halde sağlanıyordu”. Mektupta, birinci füzenin amacı kaçırdığı, ikinci füzenin ise bir şarapnelin uçağa çarpabileceği kadar yakınlarda infilak ettiği belirtildi.
“SES KAYITLARI DA MEKTUBU DESTEKLİYOR”
Minval’in argümanına nazaran, ulaştıkları “üç sesli mesaj” da mektuptaki argümanları takviyeler nitelikte. Buna nazaran, ses kayıtları da operasyon buyruklarının verildiğini, iki füzenin ateşlendiğini ve patlamadan kaynaklı şarapnelin uçağı vurduğunu ortaya koyuyordu.
Haber sitesinin yayınladığı ses kaydında da Rusça bir sesin füze ateşlenmesi buyruğunu verdiği, akabinde bir ateşleme sekansının duyulduğu, tıpkı sesin “Hedef kaçırıldı” diye bağırdığı, akabinde bir füze ateşleme buyruğu daha verdiği görülüyordu.
Olayın yaşandığı gün Azerbaycan hükümet kaynakları Euronews’e yaptıkları açıklamada, karadan havaya bir Rus füzesinin Grozni’deki drone faaliyeti sırasında uçağa hakikat ateşlendiğini, füzenin uçağın yanında patlaması üzerine şarapnelin yolculara ve kabin grubuna isabet ettiğini söylemişti.
Aynı kaynaklara nazaran, hasar gören uçağa buna karşın Rusya’daki havalimanlarına iniş müsaadesi verilmemişti. Uçak da bunun üzerine Kazakistan’daki Aktau’ya doğru Hazar Denizi üzerinden uçmuş ve acil iniş yapmaya çalıştığı sırada düşmüştü.
Olayın akabinde basına yansıyan haberlerde, uçağın Rusya’ya ilişkin Pantsir-S1 sisteminden ateşlenen bir füze ile düşürüldüğü aktarılmıştı. Olaydan üç gün sonra açıklama yapan Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, uçağın Rusya tarafından vurulduğunu açık bir formda söyleyebileceklerini belirtmişti. Aliyev, “Bunun kasıtlı olduğunu söylemiyoruz ancak bu oldu” demişti.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de 28 Aralık’ta Aliyev’den özür dilemiş ve olayı “trajik bir olay” olarak nitelemiş, fakat Rusya’nın sorumluluğunu kabul ettiğine dair bir açıklamada bulunmamıştı.
