Geçtiğimiz ay Hindistan’da meydana gelen ölümcül Air India kazası, havacılık dalında, yıllardır süren tartışmayı tekrar gündeme getirdi.
Sektörün en tesirli isimlerinden, eski bir havayolu pilotu olan Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği Lideri Willie Walsh, kaza müfettişleri tarafından halihazırda kullanılan ses ve uçuş data kayıt aygıtlarını tamamlamak üzere pilotların hareketlerini izlemek için uçak kokpitlerine görüntü kameralar yerleştirilmesi tarafında güçlü bir argüman olduğunu söyledi.
CNN International’ın bildirdiğine nazaran havacılık uzmanları, Hindistan Uçak Kazaları Soruşturma Ofisi’nin (AAIB) ön raporunun, Air India’nın 171 sefer sayılı uçağının pilotlarından birinin, kalkıştan saniyeler sonra motorlara giden yakıtı keserek uçağın kurtarılamaz bir duruma girmesine yol açıp açmadığı konusunda soru işaretleri yarattığını belirtiyor.
MAHREMİYET Mİ GÜVENLİK Mİ?
Hindistan’ın Ahmedabad kentinde meydana gelen kazada Boeing 787 uçağındaki 242 şahıstan 241’i ve yerdeki 19 kişi hayatını kaybetti.
Walsh “Şu anda bildiklerimize dayanarak, ses kaydına ek olarak bir görüntü kaydının da akıl sıhhati konusundaki soruşturmayı yürüten müfettişlere kıymetli ölçüde yardımcı olması epey olasıdır” dedi.
Kokpit görüntü kameralarını savunanlar, imajların ses ve data kayıt aygıtlarının bıraktığı boşlukları doldurabileceğini söylüyor. Karşı çıkanlar ise mahremiyet ve berbata kullanımla ilgili telaşların, soruşturmalar için marjinal yararlardan daha ağır bastığını belirtiyor.
Avustralya Ulaştırma Güvenliği Ofisi’nin Air India kazasından 18 gün sonra açıkladığı son rapora nazaran görüntü imajları, Robinson R66 helikopterinin 2023 yılında havada parçalanarak helikopterdeki tek kişi olan pilotun vefatına neyin yol açtığını belirleyen Avustralyalı kaza müfettişleri için çok pahalıydı. Raporda, görüntünün “pilotun bu müddetin birçoklarında uçuşla ilgili olmayan işlerle, bilhassa de cep telefonu kullanımı ve yiyecek ve içecek tüketimiyle meşgul olduğunu” gösterdiği belirtildi.
ABD DAVET YAPMIŞTI
2000 yılında ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB) Lideri Jim Hall, Federal Havacılık Yönetimi’ni ticari uçakların kokpit imaj kayıt aygıtlarıyla donatılmasını mecburî kılmaya çağırmıştı. NTSB’ye nazaran Hall’un bu tavsiyesi, 1999 yılında Egyptair’in 990 sefer sayılı uçağının düşmesi ve ikinci kaptanın Boeing 767’yi taammüden düşürerek uçaktaki 217 kişinin tamamının vefatına neden olmasının akabinde gelmişti.
Hava güvenliği uzmanı ve eski ticari havayolu pilotu John Nance, “Gizlilik ve güvenlik ortasındaki istikrarda, ibre tartışmasız bir biçimde güvenlikten yana. Uçan halkı korumak kutsal bir yükümlülüktür” dedi.
Bir diğer havacılık güvenliği uzmanı Anthony Brickhouse, bir kaza araştırmacısı olarak kokpit görüntüsünden yana olduğunu söyledi, fakat ticari pilotların gerçek kaygıları olduğunu kabul etti. “Air India’nın 171 sefer sayılı uçağındaki görüntü pek çok soruyu yanıtlayabilirdi” dedi.
“KÖTÜYE KULLANABİLİR”
Hava Hattı Pilotları Birliği (ALPA) ve Müttefik Pilotlar Birliği (APA) üzere ABD pilot sendikaları, ses ve bilgi kayıt aygıtlarının aslında bir kazanın nedenini belirlemek için kâfi bilgi sağladığını ve kameraların mahremiyet ihlali olacağını ve berbata kullanılabileceğini söylüyor.
American Airlines pilotlarından ALPA sözcüsü Dennis Tajer, kokpit kameraları için yapılan davetlerin “bir kazadan çabucak sonra ne olduğunu bilmemenin yarattığı strese” karşı anlaşılabilir bir reaksiyon olduğunu söyledi.
Tajer, “Ne kadar çok bilgi, o kadar iyi” biçimindeki birinci yansıyı anlayabiliyorum, lakin müfettişler aslında bir kazanın nedenini gereğince belirlemek için kâfi dataya sahipler, kameralara gerek yok” dedi.
ALPA sözcüsü, uçuşları daha inançlı hale getirmek için görüntü kamera eklemek yerine mevcut güvenlik sistemlerinin daha yüksek kalitede data kaydedecek halde geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
KAMUOYUNA SIZABİLECEĞİ TELAŞI VAR
Havacılık güvenliği uzmanı, emekli havayolu pilotu ve eski ALPA hava güvenliği başkanı John Cox, görüntülerin havayolları tarafından disiplin süreçleri için kullanılabileceği yahut bir kazadan sonra görüntünün kamuoyuna sızdırılabileceği telaşlarının de olduğunu söz etti.
Cox, “Bir pilotun vefatının saat 6 haberlerinde yayınlanması, pilotun ailesinin asla yaşamak zorunda kalmaması gereken bir şeydir” dedi.
Cox, “Eğer kapalılık tüm dünyada sağlanabiliyorsa, kamera yerleştirmek için bir argüman görebiliyorum” dedi.
Kokpit ses kayıtları ekseriyetle soruşturmacılar tarafından zımnî tutulur ve sonuncu raporlarda kısmi ya da tam deşifreler yayınlanır. Buna karşın, Milletlerarası Hava Çizgisi Pilotları Dernekleri Federasyonu kokpit görüntüleri için saklılığın sağlanabileceğinden kuşkulu olduğunu söyledi.
Örgütten yapılan açıklamada, “Sansasyonel imajlara olan yüksek talep göz önüne alındığında, IFALPA’nın uçuş mürettebatının tanımlanabilir imajlarını içerebilecek (havadan manzara kaydedici) dataların korunmasının da sağlanamayacağından katiyetle kuşkusu yoktur” denildi.
