ABD Savunma Bakanlığı, kritik atmosferik veri toplama programını haziran sonunda durduracak. Bilim insanları “on yıllık gerileme” yaşanabilir uyarısı yapıyor.
ABD Savunma Bakanlığı, haziran ayı sonunda kritik bir atmosferik bilgi toplama programını durduracak.
The Guardian’a konuşan bilim insanları, bu kararın bilhassa kasırga iddialarında “on yıllık bir gerilemeye” yol açabileceğini söylüyor.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA), çarşamba günü bilim beşerlerine gönderdiği iletide, “son hizmet değişiklikleri nedeniyle” Savunma Meteoroloji Uydu Programı’nın (DMSP), 30 Haziran 2025’e kadar tüm data alım, sürece ve dağıtım faaliyetlerini durduracağını bildirdi.
“BAŞKA BİR ABD PROGRAMI YOK”
Dünya genelinde günde iki sefer çok yüksek çözünürlükle haritalama yapabilen DMSP uyduları, bilhassa Arktik deniz buzu ve kasırga gelişimini izlemek için eşsiz bir kaynak sağlıyordu. DMSP ile NOAA iştiraki sayesinde bu bilgiler kamuya açık hale geliyordu.
NOAA, yapılan değişikliklerin kestirim kalitesini etkilemeyeceğini öne sürdü.
Ancak birçok bilim insanı, DMSP’nin yerine geçebilecek diğer bir ABD programının bulunmadığını söylüyor.
Florida Eyalet Üniversitesi’nde kasırga araştırmacısı olan Allison Wing, “Şu an biraz körüz. Bu uydular, gelişmekte olan kasırgaların içini görebilmemizi sağlıyordu – bu da kestirimlerde çok kritik bir avantajdı. Artık bu elimizde olmayabilir.” diye konuştu.
40 YILDIR DENİZ BUZUNU TAKİP EDİYORDU
DMSP uyduları, birebir vakitte kuzey ve güney kutuplarındaki değişimlerin takibinde eşsiz bir bilgi kaynağıydı. 40 yılı aşkın müddettir kutuplardaki deniz buzu değişimleri kesintisiz olarak izleniyordu.
Delaware Üniversitesi’nden oşinograf Carlos Moffat, Antarktika’da DMSP bilgilerine dayalı bir araştırma yürütüyordu ve kararı, “Bu gezegende en süratli değişen bölgelerden kimilerini gözlemlemeyi bırakmak, resmen gözlerimizi kapamak demek.” tabirleriyle kıymetlendirdi.
Bilim insanları, uyduların hala olağan çalıştığını ve bilgi toplamada teknik bir arıza olmadığını, bu nedenle bilgi akışının kesilmesinin şuurlu bir karar olduğunu düşünüyor.
BİLİM AKSİSİ BİR TAVIR MU?
DMSP’nin kapatılması kararı, NOAA’nın bu yıl Donald Trump’ın “hükümette verimlilik” (DOGE) teşebbüsü kapsamında etraf programlarında önemli kesintilere uğramasıyla tıpkı periyoda denk geldi.
İsmini vermek istemeyen bir NOAA bilim insanı, bu kararın son devirdeki başka gelişmelerle birlikte değerlendirildiğinde “bilimin sistematik halde yok edilmesi” manasına geldiğini söyledi.
MİLYONLARCA İNSAN RİSK ALTINDA
Uzmanlara nazaran DMSP datalarının kesilmesi, bilhassa kasırga mevsiminin ağırlaştığı bu devirde iddiaların kalitesini çabucak düşürecek ve kutuplardaki buzul müşahedelerinde boşluk yaratacak.
NOAA’nın Ulusal Kasırga Merkezi’nden meteorolog Michael Lowry, “Bu karar mantıksız, sorumsuzca ve kasırga sınırında yaşayan on milyonlarca Amerikalının hayatını riske atıyor.” diye konuştu.
Savunma Bakanlığı, programın neden bu kadar ani formda durdurulduğuna dair net bir açıklama yapmadı.
