2015’te kütleçekim dalgalarını birinci defa direkt tespit eden LIGO, 10. yıl dönümünde yeni bir tarihi müşahede duyurdu. LIGO-VIRGO-KAGRA takımı, birinci keşfe emsal bir kara delik birleşmesi saptadı.
EŞİ GÖRÜLMEMİŞ TESTLER
Bu sefer, dedektörlerin son 10 yılda artan hassasiyeti sayesinde sinyal çok daha net kaydedildi ve Genel Görelilik teorisine dair eşi görülmemiş testler yapılabildi.
Araştırma, Physical Review Letters mecmuasında “GW250114: Hawking’in alan yasasını ve kara deliklerin Kerr tabiatını test etmek” başlığıyla yayımlandı.
Bilim insanları, birleşme sırasında yayılan kütleçekim dalgalarının frekanslarını inceleyerek, Stephen Hawking’in 1971’de öne sürdüğü kara delik alan teoremi için şimdiye kadarki en güçlü gözlemsel ispatı elde ettiklerini açıkladı.
HAWKİNG’İN TEORİSİ NEYDİ?
Hawking, 1971 yılında kara deliklerin yüzey alanına dair bir fizik yasası önerdi:
Bir kara deliğin olay ufku (event horizon) yüzey alanı hiçbir vakit küçülemez, yalnızca tıpkı kalabilir ya da büyüyebilir. Yani, kara delikler birleştiğinde yahut unsur yuttuklarında toplam yüzey alanı artar, lakin hiçbir durumda azalmaz.
Bu teoriye nazaran, kara deliklerin yüzey alanı da vakitle sırf artar. Bu yüzden “kara deliklerin ikinci yasası” olarak da anılır. Hawking’in bu fikri, kara deliklerin termodinamik özellikleri olduğunu ve aslında tabiat maddeleriyle sıkı bir bağa sahip olduklarını ortaya koyan kıymetli bir dönüm noktasıdır.
