And Dağları’na yürüyüş için yola çıkanların rotasında kesinlikle yer alan Huaraz, Cordillera Blanca sıradağlarının kapısı olarak biliniyor.
Ancak Huaraz’ın biraz ötesindeki Yungay kasabası, Peru tarihinin en trajik felaketlerinden birinin sembolü olarak hafızalara kazındı.
ÜÇ DAKİKA İÇİNDE HARİTADAN SİLİNDİ
31 Mayıs 1970’te saat tam 15.23’te Peru’nun Ancash bölgesinde meydana gelen şiddetli sarsıntı, Huascaran Dağı’nın doruğundan devasa bir buz ve kaya kütlesinin kopmasına yol açtı.
Saatte 180 kilometreden fazla süratle aşağıya sürüklenen bu ölümcül çığ, Yungay kasabasını üç dakika içinde haritadan sildi.
O periyot yaklaşık 20 bin kişinin yaşadığı, “Huaylas Koridoru’nun İncisi” olarak anılan Yungay, milyonlarca ton çamur, kaya ve buzun altında kaldı.
Resmi sayılara nazaran 18 bin civarında insan hayatını yitirdi. Sadece 400 kadar kişi, çeşitli yollarla hayatta kalabildi.
MEZARLIK SAYESİNDE KURTULDULAR
Facianın en dramatik öykülerinden biri, kentin mezarlığının bulunduğu yapay doruğa sığınan 92 şahsa ilişkin.
Çamur dalgası vadiden geçerken buraya tırmanmayı başaranlar, üç gün boyunca soğuk ve açlığa karşı hayatta kalmaya çalıştı. Peru ordusu ve komşu ülkelerden gelen yardımlar, helikopterlerle bu zirveye ulaştırıldı.
Yaklaşık 300 çocuk ise o sırada kasabanın kenarındaki bir stadyumda sirk şovundaydı. Yüksek pozisyonda bulunan stadyum sayesinde hayatta kaldılar. Şahitlere nazaran, onları inançlı bölgeye yönlendiren kişi bir palyaçoydu.
EN ÖLÜMCÜL TOPRAK KAYMASI
Bugün Yungay’ın eski yerleşimi, “Campo Santo” ismi verilen bir anma alanı ve açık hava müzesi olarak ziyaret ediliyor. 1970 Yungay felaketi, sırf Peru’nun değil, dünyanın kayıtlara geçmiş en ölümcül toprak kayması olarak tarihe geçti.
“DAĞIN UTANCI”
Rehber Juan Marquez Sanchez, babasının o gün doruğa kaçan şanslılar ortasında olduğunu anlatıyor. Annesi ise çocuk yaşta felaketten sağ kurtulanlardan biri.
Sanchez dağ hakkındaki öyküleri, “Bizim burada bir kelam vardır: Huascaran’ın fotoğrafını çekerseniz, dağ utanır. Olanları bilir, bulutların arkasına gizlenir” kelamlarıyla anlattı.
