UNESCO Dünya Mirası Süreksiz Listesi’nde yer alan, “Gladyatörler Şehri” olarak bilinmesinin yanı sıra dünyanın en büyük mermer kentleri ortasında gösterilen Stratonikeia’da 1977’de başlayan hafriyat çalışmaları, yılın 12 ayı devam ediyor.
Stratonikeia ve Lagina Hafriyat Heyeti Lideri Prof. Dr. Bilal Söğüt, Karia bölgesinin en kıymetli kentlerinden Stratonikeia ile Lagina Kutsal Alanı’nda, antik periyotlardan bugüne farklı yapılarda arkeolojik hafriyat, onarım ve çizim çalışması yürüttüklerini söyledi.
Kütüphane yapısının kentin merkezinde 4 ana caddenin birleştiği noktada bulunduğunu belirten Söğüt, kütüphanenin Helenistik Devir’den sonra Roma Devri’nde tekrar düzenlendiğini, milattan sonra 4. yüzyılda ise mozaiklerin eklenerek kullanılmaya devam ettiğini bildirdi.
Mozaiklerin üzerindeki yazıtlara nazaran de kütüphanenin Efes’ten gelen bir ustaya yaptırıldığını anlatan Söğüt, “Yaklaşık 5 yıldır burada hafriyat çalışması yapıyoruz ve bu çalışmalarda kütüphanenin giriş kısımlarını, Güney Cadde’den geçişin olduğu kısımları, portikleri (üstü örtülü, önü sütunlu açık galeri), avlu kısmını, okuma salonunu ve yanında bulunan yerleri aşikâr ölçüde ortaya çıkardık” dedi.
“KÜTÜPHANENİN TÜM PLANINI BİLİYORUZ”
Söğüt, kütüphanenin bulunduğu alanda hamam, çeşme ve öbür kentin dini ve kamu yapı kümelerinin yer aldığını söyledi.
Bölgede 610 yıllarında önemli bir sarsıntı olduğunu ve kentin küçüldüğünü, akabinde kütüphanenin kullanılmadığını lisana getiren Söğüt, şöyle konuştu:
“Yapının tüm kıssalarını, kurulduğu andan itibaren nasıl değiştiğini, sarsıntıdan sonra nasıl ayağa kaldırıldığını, tekrar insanların nasıl kullandığını, her periyotta insanların buraya ne kadar kıymet verdiğini tespit ettik. Antik periyoda ilişkin kütüphanenin tüm kısımlarını aşikâr bir ölçekte tespit etmiş durumdayız. Avlu kısmına ilişkin sütunları ve üstyapı elemanlarını da gün yüzüne çıkardık. Önümüzdeki süreçte bu sütunların belli bir kısmını ayağa kaldırarak, ziyaretçilerin antik periyoda ilişkin kütüphanenin ihtişamını görmesini istiyoruz. Hafriyatlar sonucunda kıymetli datalara ulaşarak, gösterişli bir kütüphanede olduğumuzun farkına vardık. Artık kütüphanenin tüm planını biliyoruz. Bunun Anadolu’da bildiğimiz öteki kütüphane planlarından farklı olduğunu ve bunun planının da Kuzey Afrika’da bir kütüphaneye örnek teşkil ettiğini tespit ettik.”
