Katoliklerin ruhani lideri ve Vatikan Devlet Lideri Papa Francis, 88 yaşında hayatını kaybetti. Francis’in 21 Nisan Pazartesi günü hayatını yitirmesi Katolik Kilisesi’nin yeni manevî önderinin nasıl seçileceği sorusunu da akıllara getirdi.
Katolik Kilisesi’nin manevî önderini seçmek için kullandığı metot son 800 yıldır neredeyse hiç değişmedi. Kurallar gereği, Papa olarak seçilen kişi ölene dek misyonda kalıyor. Papa öldüğünde ya da 2013’teki üzere Papa 16. Benedikt’in istifası ile yaşanan istisnai durumlarda “Papalık Seçimi” yani “Konklav” yapılıyor. “Konklav” Latince kökenli, “anahtarla kapatılmış” manasına gelen bir söz. Tam da bu sözün manasına uygun olarak, Kardinaller kilitli kapılar gerisinde toplanarak oylama sürecine giriyor.
PAPA OLMAK İÇİN YAŞ SINIRLAMASI YOK
Resmi olarak Papa adaylarının yalnızca erkek ve Katolik olması kâfi. Fakat yüzyıllardır Papalar yalnızca Kardinaller ortasından seçiliyor. Kardinaller, Katolik Kilisesi’nin ruhban sınıfında, Papa’dan sonraki en değerli din adamı konumundalar. Lakin sadece 80 yaşın altındaki Kardinallerin oy kullanmasına müsaade veriliyor.
Papa olabilecek şahıslar için bir yaş sonu yok. Çünkü Papa Francis misyonu devraldığında 76 yaşındaydı. Ondan evvelki Papa’ysa 78 yaşındaydı ve 85 yaşında sürpriz bir formda emekli olmadan evvel sekiz yıl Papalık yaptı.
OYLARIN ÜÇTE İKİSİNİ ALAN PAPA SEÇİLİYOR
Peki seçim süreci nasıl yapılıyor?
Kurallara nazaran, papalık seçimine katılabilecek en fazla 120 kardinal, Sistine Şapeli’nde Kardinaller Meclisi’nde toplanıyor. Seçim sürecinin başlaması için, yaş kuralına uyan kardinallerin toplandığı Sistine Şapeli’nde özel bir sabah ayini yapılıyor. Günün ilerleyen saatlerinde de, “extra omnes” yani “herkes dışarı” daveti yapılıyor. Bu davetin akabinde, zımnilik yemini etmiş olan Kardinaller, bir halef seçebilene kadar dış dünyayla bağlantısı kesiyor.
Her oy pusulası sırasında Kardinaller, tercih ettikleri ismi yazarken; ardışık oylama çeşitleri boyunca aday sayıları azalıyor. 34’üncü oylamadan itibarense Kurul sadece bir evvelki tıpta en çok oyu alan iki isim ortasında oylama yapıyor. Oyların üçte ikisini kazanan adaysa yeni Papa seçiliyor. Adaba nazaran seçilen kişi, şapelin önüne çağırılırken; Papalık misyonunu kabul edip etmediği soruluyor. Karşılık evet ise, yeni Papa’dan Papalık ismini seçmesi isteniyor.
SONUÇ DÜNYAYA NASIL DUYURULACAK?
Yeni Papa’nın belirlenmesinin akabinde, sonucun dünyaya duyurulmasının da kendine has bir prosedürü var.
Oy pusulaları Sistine Şapeli’nin içinde küçük bir ateşte yakılırken; ateşten çıkan siyah duman, dışarıda bekleyen kalabalığa şimdi yeni bir Papa seçilmediği haberini veriyor. Seçildiğindeyse, pusulalar dumanı beyaza çeviren bir katkı unsuruyla yakılıyor. Bu da Katolik dünyasına yeni Papa seçildiğini müjdeliyor.
Bu esnada Yeni Papa da Sistine Şapeli’nin bitişiğindeki Gözyaşı Odası’na götürülürken; burada yeni beyaz cübbesini ve kırmızı terliklerini giyiyor ve yeni Papa Vatikan’da toplanan kalabalığa duyuruluyor.
Tarihteki en uzun Papalık seçimi, 13’üncü yüzyılın sonlarında gerçekleşti ve üç yıl sürdü. Bunun en önemli nedeni kardinaller ortasındaki siyasi çekişmeydi. Bu süreçte oy kullanan üç Kardinal öldü.
