Business Insider (BI), bu yeni çağın öncüsü olan İHA gemilerini ve bu alanda birinci adımı atan üç ülkeyi mercek altına aldı: Türkiye, İran ve Çin.
PEKİN’İN SESSİZ GÜÇ GÖSTERİSİ
27 Aralık’ta denize indirilen Sichuan, 853 feet uzunluğu ve 40 bin tonun üzerindeki yüküyle dünyanın en büyük amfibi hücum gemisi unvanını kazandı. Çin donanmasının Tip 075 sınıfı üzerinden geliştirilen gemi, İHA operasyonlarına özel olarak adapte edilmiş bir yapıya sahip.
Geminin güvertesinde, sabit kanatlı insansız hava araçlarının kalkış ve iniş yapabilmesi için mancınık ve durdurma sistemleri bulunuyor. Bu sistemler, Çin’in beşerli savaş uçaklarından bağımsız, büsbütün insansız bir hava filosuna yatırım yaptığının sinyallerini veriyor.
İHA TAŞIYICI NE MANAYA GELİYOR?
İHA gemileri, çok sayıda insansız hava aracını kısa müddette havalandırabilecek uçuş güvertelerine sahip, özel olarak inşa edilmiş gemiler olarak tanımlanıyor. ABD Donanması 1980’lerden bu yana farklı gemilerde İHA kullanıyor olsa da, tam teşekküllü bir İHA gemisi konsepti son yıllarda ortaya çıktı. Bu gemiler, bilhassa keşif ve taarruz misyonlarında mürettebatsız hava gücü sunarak, düşük maliyetli ancak tesirli bir savaş kabiliyeti sağlıyor.
Bu konsept, savunma sanayi fuarlarında ve bilim kurgu yapıtlarında sıkça yer bulmuş olsa da, artık gerçek donanma stratejilerinin merkezine oturmuş durumda.
TÜRKİYE’NİN ÖNCÜ ADIMI: TCG ANADOLU
İlk İHA gemisini envantere alan ülke ise Türkiye oldu. 2015’te sipariş edilen, 2023’te Türk Deniz Kuvvetleri’ne katılan TCG Anadolu, Bayraktar TB3 ve Kızılelma ile donatılarak dünyanın birinci özel imal İHA gemisi oldu.
Bayraktar TB3, TB2’nin deniz uyumlu versiyonu olarak geliştirilirken; Kızılelma, savaş uçağı kabiliyetine sahip insansız bir jet olarak öne çıkıyor. TB3, 21 saatten fazla havada kalabiliyor, 280 kg mühimmat taşıyabiliyor. Kızılelma ise 0.9 Mach sürate ulaşıp 13.700 metre irtifada uçabiliyor.
2024 Kasım’da TB3, Anadolu’dan birinci kalkış ve inişini yaparak kısa güverteli bir gemiden kalkan birinci sabit kanatlı İHA oldu. Ocak 2025’te ise bir tatbikatta maksadı muvaffakiyetle vurdu. Anadolu ayrıyeten helikopter kabiliyetiyle de çok taraflı bir vazife profiline sahip.
İRAN’DAN SÜRPRİZ ATILIM: ŞEHİT BAHMAN BAGHERİ
Geçtiğimiz yıl şubat ayında ise İran, dönüştürülmüş bir konteyner gemisini Şehit Bahman Bagheri ismiyle İHA taşıyıcısına dönüştürdüğünü duyurdu. 170 metrelik uçuş güvertesiyle dikkat çeken gemi, çok sayıda farklı İHA modeline konut sahipliği yapıyor.
Gemide, Mohajer-6, Ababil-3 ve küçük Homa drone’larının yanı sıra, bâtın savaş uçağı prototipinden türetilmiş, kamuoyuna yeni tanıtılan bir İHA modeli de yer alıyor. İranlı yetkililer, geminin tıpkı vakitte denizaltı drone’larını ve silahlı insansız botları da konuşlandırabildiğini belirtiyor.
ASIL EMEL NE?
Askeri uzmanlara nazaran, bu gemiler sadece keşif ve atak kabiliyetleri için değil, birebir vakitte düşük maliyetli ve süratli üretilebilen bir hava gücü oluşturma eforu olarak bedellendiriliyor.
Pilot gerektirmemesi, düşürüldüğünde siyasi sonuç doğurmaması ve üretim suratındaki avantajlar, İHA taşıyıcılarını 21. yüzyılın deniz savaşlarında kilit pozisyona taşıyor.
GELECEK İHA’LARDA MI?
Çin’in Sichuan gemisi şimdi resmi olarak hizmete girmemiş olsa da, birinci deniz denemeleri için hazırlanıyor. Türkiye’nin TCG Anadolu’su ise faal vazifelerde yer alıyor. İran’ın Bagheri gemisi de Basra Körfezi’nde misyon icra etmeye başladı.
Bu üç gemi, askeri stratejilerin insansız geleceğine işaret ederken, “gökyüzü hâkimiyeti artık pilotlu uçakların inhisarında mi?” sorusunu da beraberinde getiriyor.
