Köpek balıklarının keskin ve daima yenilenen dişleri, denizlerdeki en büyük avcı özelliklerinden biri olarak bilinir.
Ancak yeni araştırmalar, iklim değişikliğinin yol açtığı okyanus asitlenmesinin bu ölümcül ısırığı zayıflatabileceğini ortaya koyuyor.
Almanya’daki Heinrich Heine Üniversitesi’nden biyolog Maximilian Baum, yüksek oranda mineralize fosfatlardan oluşan köpek balığı dişlerinin bile asidik şartlarda aşınmaya karşı savunmasız olduğunu belirtiyor.
DENİZ 10 KAT DAHA ASİDİK OLACAK
Atmosfere salınan karbon emisyonlarının yaklaşık yüzde 30’unu emen okyanuslar, giderek daha fazla karbondioksit depoluyor. Bu süreç, deniz suyunun pH’ını düşürerek asitlenmeye neden oluyor.
Bugün ortalama deniz pH’ı 8,1 düzeyinde. Fakat 2300 yılına gelindiğinde 7,3’e düşeceği, yani bugüne kıyasla neredeyse 10 kat daha asidik olacağı öngörülüyor.
DENEYLERDE NE ELDE EDİLDİ?
Araştırmacılar, Almanya’daki Sealife Oberhausen akvaryumunda yaşayan siyah uçlu resif köpek balıklarının (Carcharhinus melanopterus) doğal olarak düşürdüğü 600’den fazla dişi topladı.
En âlâ durumdaki 16 diş, biri günümüz şartlarını, başkası gelecekteki kestirimleri simgeleyen yapay deniz suyuna bırakıldı.
Sonuçlar çarpıcıydı: Daha asidik ortamda bekletilen dişlerde çatlaklar ve delikler arttı. Dişlerin kökleri ve taçları bozuldu, tırtıkların ince ayrıntıları kayboldu. Değişik formda, dişlerin etrafı büyüdü. Ama bu, yapısal düzensizliklerin artmasından kaynaklanıyordu.
KÖPEK BALIKLARI İÇİN TEHLİKE
Artan düzensizlikler kesme verimliliğini teoride artırabilir, fakat dişleri daha kırılgan hale getiriyor. Esasen çok avlanma tehdidi altındaki köpekbalıkları için bu durum, beslenme zahmetleri ve güç kayıpları manasına geliyor.
Ayrıca asitlenme, köpek balıklarının bedenlerini kaplayan ve hidrodinamik hareketlerini kolaylaştıran diş gibisi “dermal dentikülleri” de aşındırabilir. Bu da onların yüzme verimliliğini düşürerek güç maliyetlerini artırabilir.
Araştırma, doğal olarak düşmüş dişlerle yapıldı. Canlı köpek balıklarının dişlerinde asitlenmenin nasıl bir tesir göstereceği kesin değil. Kimi köpek balığı tipleri, kan pH’larını dengeleyerek değişime ahenk sağlayabiliyor.
