Çin’de geliştirilmekte olduğu öne sürülen bir “hamilelik robotu” savı bu hafta manşetlerde değerli bir yer buldu. Fakat haberde bahsi geçen teknoloji firmasının ve araştırmacıların aslında var olmadığı ortaya çıktı.
Haberi birinci olarak Çinli haber kuruluşu Kuai Ke Zhi yayınladı; akabinde Newsweek, The Economic Times ve Interesting Engineering üzere anaakım haber kurumlarına da yansıdı.
İddiaya nazaran Zhang Qifeng isimli bir araştırmacı, robotun döllenmeden doğuma kadar hamilelik sürecini üstlenebileceğini ve birinci prototipin 2026’da 100 bin yuanın altında bir fiyatla hazır olacağını söylemişti.
Zhang’ın “Bazı beşerler evlenmek istemiyor lakin tekrar de eş istiyor; kimileri da gebe kalmak istemiyor fakat çocuk sahibi olmak istiyor” sözleri bu haberlerde kendine yer bulmuştu.
ÜNİVERSİTE YALANLADI
Zhang’ın kimi haberlerde Çin merkezli Kaiwa Technology isimli şirketin CEO’su, bazılarında ise Singapur’daki Nanyang Teknoloji Üniversitesi (NTU) mezunu olduğu sav edildi.
Ancak NTU ile irtibata geçen Live Science’ın haberine nazaran, üniversite bu türlü bir mezunu bulunmadığını ve “hamilelik robotu” bahisli bir araştırma da yapılmadığını açıkladı.
Teyit sitesi Snopes da kelam konusu haberlerin gerçek olmadığını yazdı. Kaiwa Technology isimli firmanın gerçek olduğuna dair de bir ispat bulunamadı.
Ancak bu haber, yapay rahim teknolojilerinin sonlarını ve olasılıklarını tekrar gündeme getirdi.
YAPAY RAHİM CİHAZLARI
Bilim insanları uzun müddettir yapay rahim üzerinde araştırmalar yürütüyor.
Philadelphia Çocuk Hastanesi’nde (CHOP) geliştirilen “EXTEND” isimli aygıt, doğumun 23 ila 28. haftasında dünyaya gelen prematüre bebekleri desteklemek için tasarlanıyor.
Laboratuvar ortamında üretilmiş amniyotik sıvı içeren bu yapay rahimde bebekler, göbek kordonu üzerinden plasentanın misyonunu kısmen üstlenen bir oksijen aygıtına bağlanıyor. Böylelikle bebek sıcaklık, basınç, ışık ve mikrop değişimlerinden korunuyor.
EXTEND bugüne kadar kuzularda test edildi. 2017’de yayımlanan bir çalışmada fetüslerin aygıt içinde bir ay boyunca gelişimlerini sürdürebildiği gösterildi. 2024’te Duke Üniversitesi ile yapılan ortak çalışmada ise aygıtın, kuzuların beyin gelişiminde gen faaliyetlerini koruduğu ortaya kondu.
Araştırmacılar insan deneylerine hazırlanıyor fakat etik tartışmaları devam ediyor.
“HAMİLELİĞİN MUCİZESİ”
Uzmanlar, yapay rahimlerin sadece prematüre bebekler için bir “köprü” fonksiyonu görebileceğini belirtirken, hamileliğin en başından itibaren bir gebelik sağlamasını gerçekçi bulmuyor.
Yale Üniversitesi’nden Dr. Harvey Kliman, Livescience’a, “Bunu yapmalı mıyız? Yanıtım muhakkak hayır. Ancak bu fikir antrenmanı bize olağan hamileliğin nasıl bir mucize olduğunu hatırlatıyor,” diye konuştu.
