ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin, Alaska’da tarihi tepe için bir ortaya geldi.
Görüşmede başta Ukrayna krizinin tahlili olmak üzere ikili bağlantılar ile bölgesel ve memleketler arası sıkıntılar ele alındı.
Zirve çok sayıda gazeteci tarafından izlendi. ABD’li gazetecilerin Putin’e havaalanından itibaren sert sorular yöneltmesi, Zelenski’nin Beyaz Saray’da, bir gazeteci tarafından sert sözlerle eleştirilmesine benzetildi.
Rus basını Putin’in beden lisana üzerinden yorumlar yaptı, Rus başkanın Trump’ın sert el sıkışması, kendisine çekmesi üzere “taktiklerini” yutmadığını yazdı. Rus medyasında başkanların hereketleri, yürüyüşleri, el hareketleri üzerinden yorumlar yapıldı.
Trump ve Putin birebir araca bindi. GÖRÜŞMEDEN NOTLAR
– Putin Trump’ın otomobiline bindi, soluna oturdu.
– Kırmızı halı, F-35’lerin ortasına serildi.
– Trump’ın Putin’in aracına daveti evvelden planlanmış üzereydi. Putin itiraz etmedi.
– İki önder kırmızı halıda yürürken ABD’nin B2 bombardıman uçağı alçak uçuş yaptı. Zamanlama dikkat çekti.
-Görüşme yaklaşık 3 saat sürdü.
-Görüşmenin akabinde konuşan iki başkan de, “İyi ve yapan bir görüşme” iletisini verdi.
-Görüşmeden Ukrayna için muahede bildirisi çıkmadı.
– İki önderin toplantı öncesi ve ortak basın toplantısında, art planda “Pursuing Peace” yazısı dikkat çekti. “Barışın peşinden gitmek” manasına gelen bu tabir, tepenin sloganı.
02.05 – TRUMP: ÇOK YAPAN GÖRÜŞME GERÇEKLEŞTİRDİK
ABD Başkanı Trump, Ukrayna Devlet Lideri Zelenski’yi arayacağını söyledi.
Trump, “Anlaşma yapmak, bu işi bir an evvel bitirmek istiyoruz. Son derece manalı ve yapan bir görüşme gerçekleştirdik. Şimdi tam olarak anlaşamadığımız birkaç değerli husus da var, lakin kimi ilerlemeler kaydettik. Mutabakat sağlanana kadar muahede olmamıştır.” dedi.
Putin’in bir sonraki görüşme için Moskova’yı işaret etmesine Trump, “Eleştiri alabilirim fakat olabilir.” cevabını verdi.
01.55 – PUTİN: GÖRÜŞME HOŞ GEÇTİ
Ortak basın toplantısında birinci olarak Putin konuşmaya başladı. Putin, “Görüşmemiz yapan ve karşılıklı hürmet çerçevesindeydi” dedi.
“Bu savaşa son vermek her iki hakın yararına” diyen Putin, “Son yıllar Soğuk Savaş’tan beri en makûs periyottu. Eninde sonunda bu durumu düzeltmemiz gerekiyor. Bu noktada devlet liderleri ortasındaki görüşme çoktan yapılması gerekiyordu. Lider Trump’ın Ukrayna çatışmasının çözülmesi için gayretleri son derece değerli. Ukrayna ulusu bir kardeş ulustur. Bu savaşa son vermek her iki hakın faydasına. Çatışmanın temel sebeplerini ortadan kaldırmamız gerekiyor. Doğal olarak Ukrayna’nın güzenliğini de sağlamamız lazım. Kiev ve Avrupa ülkeleri umarız süreci sabote etmez.” sözlerini kullandı.
Putin, Trump’ın “Ben olsaydım savaş çıkmazdı” sözüne de katıldığını belirtti.
01.15 – GÖRÜŞME SONA ERDİ
İki önderin ortak basın toplantısı düzenlemesi bekleniyor.
22.30 – GÖRÜŞME BAŞLADI
Trump ve Putin’in tarihi görüşmesi başladı.
Görüşme öncesinde gazetecilere poz veren Putin ve Trump, “Bugün anlaşabilecek misiniz?” sorusunu cevapsız bıraktı.
Trump, “Teşekkürler” demekle yetindi.
22.10 – TRUMP VE PUTİN UÇAKTAN İNDİ
Trump ve Putin birebir anda uçaktan inerek yıllar sonra bir ortaya geldi.
İki başkan, uçaktan indikten sonra birbirlerini selamladı ve kırmızı halıda birlikte yürüdü.
Poz verirken bir bayan muhabir, “Sayın Putin, Ukrayna’yı hafife mi alıyorsunuz? Sivilleri öldürmeyi bırakacak mısınız?” diye sordu.
Putin elini kulağına götürerek “Duymuyorum” işareti yaptı.
Aynı araca binen Trump ve Putin, daha sonra üsten ayrıldı.
22.05 – ABD MEDYASINDAN YAPTIRIM İDDİASI
21.55 – PUTİN ALASKA’YA ULAŞTI
21.30 – “GÖRÜŞMEYE HEYETLERDEN İKİŞER KİŞİ KATILACAK”
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Trump ile Putin ortasındaki görüşmeye heyetlerden ikişer kişi katılacağı belirtildi.
Görüşmeye ABD heyetinden Dışişleri Bakanı Rubio ve Özel Temsilci Witkoff katılacak.
Rus heyetinden ise Putin’e Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov ve Kremlin danışmanı Uşekov eşlik edecek.
21.20 – TRUMP ALASKA’YA ULAŞTI
ABD Başkanı Trump’ın uçağı Alaska’ya indi.
Rus hükümet uçağı da Alaska’ya ulaştı. Fakat Putin’in uçakta olup olmadığı bilinmiyor.
PUTİN, ABD-SSCB ANITINI ZİYARET ETTİ
Putin, Trump ile ABD’nin Alaska eyaletinde gerçekleştireceği görüşme öncesinde Rusya’nın doğusundaki Magadan kentine gitti.
Putin, 2. Dünya Savaşı devrinde ABD ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) ortasındaki askeri işbirliğini temsil eden ve Alaska-Sibirya hava yolunda hayatını kaybeden Sovyet askerleri anısına inşa edilen Alaska-Sibirya Kahramanları Anıtı’na çelenk bıraktı. Putin, daha sonra Alaska’daki görüşmeye katılmak üzere yola çıktı.
TRUMP: GÖRÜŞMEDEN SONUÇ ÇIKACAĞINI DÜŞÜNÜYORUM
Alaska’ya giderken uçakta konuşan Amerikan Başkanı, Putin’in savaşın kendisine güç sağlandığını düşündüğünü söyledi. Aslında bunun ona ziyan verdiğini belirtti.
Trump, tepeden “bir şeyler çıkacağını” düşündüğünü belirterek, Rusya ile iş yapılmasının savaş sona ermeden mümkün olmayacağını vurguladı.
Bir muhabirin, “Toprak takası masada olacak mı” sorusu üzerine Trump, “Bunu görüşeceğiz lakin bunun kararını Ukrayna’ya bırakacağım” dedi.
Trump, güvenlik garantilerinin Avrupa ile birlikte mümkün olduğunu da belirtti.
Trump, “Ateşkes istiyorum, bugün sağlanmazsa mutsuz olurum” sözlerini kullandı.
Görüşmede bir uyuşmazlık yaşanması ihtimalini de pahalandıran Trump, “Eğer işler yolunda gitmezse süratle meskene dönerim. Çekip giderim” dedi.
LAVROV’DAN TİŞÖRTLÜ MESAJ
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Devlet Lideri Vladimir Putin’den evvel Alaska’ya gitti.
Lavrov, doruğun yapılacağı Anchorage’ta, üzerinde SSCB yani “Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği” yazılı sweatshirt’le görüntülendi.
Sovyetler Birliği’nin dağılmasının üzerinden 34 yıl geçti. Pekala Lavrov, tam da tepe günü, 34 yıl evvel yıkılan devletin ismini üzerinde taşıyarak ne bildiri vermek istedi? Öncelikle Sovyetler Birliği, bugün artık Rusya hudutları içinde yer almayan 15 Cumhuriyetten oluşuyordu. Ukrayna da o Sovyetler Cumhuriyetlerinden biriydi.
Rusya’nın, bilhassa Putin’in imparatorluk hayali olduğu biliniyor. Rusya’yı eski gücüne kavuşturmak istediği aşikar. SSCB tişörtü de bunun bir ifadesi. Ayrıca Sovyetler Birliği devrinde iki kutuplu bir dünya düzeni vardı. Sovyetler Birliği, komünist rejimleri temsilen o sistemin iki kutbundan biriydi. O dönemde Sovyetler Birliği ile Amerika Birleşik Devletleri iki kutup yani eşit güç olarak masaya oturuyordu.
Lavrov, Trump-Putin tepesini, iki eşit gücün buluşması olarak gördüğünü dolaylı olarak söz etti.
ZELENSKİ: SAVAŞI SONA ERDİRME ZAMANI GELDİ
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ise, “Savaşı sona erdirme vakti geldi ve Rusya gerekli adımları atmalı. ABD’ye güveniyoruz. Her vakit olduğu üzere, olabildiğince üretken bir formda çalışmaya hazırız” dedi.
