Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, hükümetinin Kuzey Kore ile bağları uygunlaştırma eforları kapsamında hudut sınırındaki birtakım askeri faaliyetleri durduracaklarını duyurdu.
Reuters’ın haberine nazaran Lee, yaptığı konuşmada, 2018’de imzalanan ve sonda tansiyonu azaltmayı amaçlayan “19 Eylül Kapsamlı Askeri Anlaşması”nı (CMA) yine yürürlüğe koyacaklarını belirtti.
PYONGYANG NASIL REAKSİYON VERECEK?
Haziranda yapılan erken seçimle vazifeye gelen Lee Jae Myung, gergin geçen devrin akabinde Kuzey Kore ile diyaloğu tekrar başlatma sinyalleri veriyor. Lee, propaganda hoparlörlerini kaldırmak ve sivil aktivistlerin Kuzey’e yönelik broşürlü balon uçurmalarını durdurmak üzere adımlar attıklarını hatırlattı.
Ancak Pyongyang’ın bu adımlara nasıl karşılık vereceği bilinmeyen. Kuzey Koreli üst seviye yetkililer son haftalarda, Seul’ün tansiyonu azaltma teşebbüslerini küçümseyen açıklamalar yaptı. Uzmanlar da kısa vadede olumlu bir karşılık alınmasının düşük ihtimal olduğunu belirtiyor.
2018’DE NE OLMUŞTU?
CMA, 2018 yılında devrin Güney Kore Devlet Lideri Moon Jae-in ile Kuzey Kore lideri Kim Jong Un ortasında yapılan tarihi dorukların akabinde imzalanmıştı.
19 Eylül 2018’de, Pyongyang’da iki ülkenin savunma bakanları tarafından imzalanan mutabakat; kara, deniz ve hava alanında tüm düşmanca hareketlerin durdurulmasını, hudut yakınlarında askeri tatbikatların yasaklanmasını, belli bölgelerde gerçek mermi tatbikatlarının sona erdirilmesini, uçuş yasak bölgeler oluşturulmasını, kimi hudut karakollarının kaldırılmasını ve taraflar ortasında irtibat sınırlarının korunmasını öngörüyordu.
Kara çizgisinde, Askeri Hudut Hattı’nın 5 kilometre yakınında topçu atışlarının ve saha eğitimlerinin büsbütün durdurulması; denizde ise tampon bölgede kıyı topçularının kapatılması ve namlularına örtü takılması kararlaştırılmıştı.
ANLAŞMA NASIL ÇÖKTÜ?
İki Kore ortasındaki diyalog ve nükleer silahsızlanma görüşmelerinin tıkanmasının akabinde, mutabakat son yıllarda karşılıklı ihlal suçlamalarıyla zayıflamaya başladı.
2023’te Kuzey Kore’nin casus uydu fırlatması tansiyonu tırmandırdı ve taraflar inanç artırıcı tedbirleri birer birer askıya aldı.
KUZEY KORE MUAHEDEYİ “YIRTIP ATTI”
Seul idaresi, 2018 mutabakatında hudut yakınında uçuş yasağı getiren maddeyi kaldırarak keşif ve gözetleme faaliyetlerine tekrar başladı. Pyongyang ise muahedeyi “yırtıp attığını” ilan etti ve durdurduğu tüm askeri faaliyetleri tekrar başlatacağını duyurdu.
Haziran 2024’te dönemin Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol, Kuzey Kore’nin yüzlerce çöp dolu balonu hududun güneyine göndermesi üzerine askeri muahedeyi büsbütün askıya aldı. Tıpkı yıl, Kuzey Kore anayasasını değiştirerek Güney’i “düşman devlet” ilan etti.
