ABD Başkanı Donald Trump, Alaska’da yapılacak kritik ABD-Rusya tepesi öncesinde beklentileri olabildiğince düşürdü.
The New York Times’ın haberine nazaran, Rusya ile Ukrayna ortasındaki savaşın durdurulması konusunda tarafların görüşleri birbirinden çok uzak olduğu için somut ilerleme beklenmiyor.
“PUTİN’İN ABD ZAFERİ”
Ancak hem Moskova hem Kiev, buluşmanın Rusya Devpet Başkanı Vladimir Putin için diplomatik bir zafer olduğu konusunda hemfikir.
Kremlin yanlısı televizyonlar, “Putin’in ABD ziyareti, Rusya’yı izole etme siyasetinin büsbütün çöküşü” ifadelerini kullandı.
Ukrayna lideri Volodimir Zelenski de, Alaska görüşmesine davet edilmemesini eleştirerek, “Putin fotoğraf peşinde, bu onun karı olacak” dedi.
TRUMP’IN TEHDİDİ HAVADA KALDI
Trump, iki hafta evvel Putin’e ateşkes için müddet vermiş, aksi halde Rusya’ya ve savaşta Moskova’ya takviye veren Çin ile Hindistan üzere ülkelere sert ekonomik yaptırımlar uygulayacağını söylemişti.
Ancak müddet doldu, savaş şiddetlendi ve yeni yaptırımlar gelmedi.
TOPRAK TAKASI TARTIŞMASI
Trump, toplantıyı “yoklama buluşması” olarak tanımlasa da, “toprak takası” fikrine açık olduğunu ima etti.
Zelenski ise Ukrayna Anayasası gereği ülke topraklarından vazgeçemeyeceğini, bu türlü bir adımın Kiev’de önemli bir siyasi krize yol açacağını söyledi.
ABD’NİN TAVRI DEĞİŞECEK Mİ?
Uzmanlara nazaran en makus senaryo, Putin’in ABD’nin kabul edeceği fakat Zelenski’nin iç siyasette asla kabul edemeyeceği bir teklif sunması. Bu durumda Trump, Kiev’e karşı daha sert bir konuma dönebilir.
PUTİN’İN TEPEDEKİ GAYESİ NE?
Analistler, Putin’in Alaska’da Zelenski’yi “barışın önündeki inatçı engel” olarak göstermeye çalışacağını söylüyor.
Rusya uzmanı Ryhor Nizhnikau’ya nazaran, “Trump kendini uygun bir pazarlıkçı olarak görüyor, lakin Putin bu oyunu tüm hayatı boyunca oynadı ve Trump’ı manipüle edebileceğine inanıyor.”
Trump’ın “toprak takası olacak” çıkışı, Kiev’de tasa yaratıyor. Zelenski, Trump’ın kolay kolay “kandırılabileceğini” lisana getirdi.
RUSYA’NIN ÜZERİNDEKİ İÇ BASKI
Putin’in elini zayıflatabilecek bir öge ise Rusya’daki milliyetçi kamuoyu baskısı. Yıllardır körüklenen savaş yanlısı telaffuz nedeniyle, Kremlin’in geri adım sinyali vermesi, önde gelen blog müellifleri ve televizyon yorumcuları ortasında sert yansılara yol açıyor.
Alaska doruğunun barışla sonuçlanabileceği istikametindeki yorumlar, kimi Rus milliyetçiler tarafından “Putin pes etti” formunda yorumlandı.
BATI’DAN REAKSİYONLAR, PUTİN’DEN YENİ GÜNDEM
2022’deki işgalden bu yana Putin’le görüşen Batılı başkan sayısı yalnızca iki (Slovakya ve Macaristan başbakanları) ile sonluydu. Avrupa başşehirleri, Trump’ın Zelenski’yi dışlayan bir Ukrayna tepesi yapmasına reaksiyon gösterdi.
Trump, çarşamba günü yaptığı görüntü görüşmesinde Avrupalı başkanlara rastgele bir barış planının ateşkesle başlaması ve Ukrayna masada olmadan müzakere edilmemesi konusunda teminat verdiğini söyledi.
Ancak Kremlin, Ukrayna dışında mevzuları da gündeme taşıma sinyali verdi: ABD ile ekonomik bağların yine tesisi ve yeni bir nükleer silah mutabakatı mümkünlüğü bunlardan kimileri.
