Filistin Yönetimi’nin Gazze Denizi alanını kullanabilmesi, Filistinlileri yardıma daha az bağımlı hale getirebilir.
Projede yer alan bir uzman ve Filistin’in kullanılmayan gaz rezervleri üzerine yeni bir kitabın muharriri olan Michael Barron’a nazaran, Filistin’in hükümran bir devlet olarak memleketler arası alanda tanınması, Gazze Denizi doğal gaz alanını geliştirme hakkını çevreleyen yasal belirsizlikleri çözebilir.
İngiliz The Guardian gazetesine konuşan Barron, bölgenin yaklaşık 30 trilyon metreküp doğal gaz barındırdığını ve bunun getirisinin 4 trilyon dolar olacağını iddia ediyor.
Barron, “Bu Filistinlilieri, Katarlı yahut Singaporlulara dönüştürmez fakat Filistin iktisadının dayandığı yabancı yardımlar yerine bağımsız bir gelir yaratabilir” dedi.
“İSRAİL ARAMA HAKKI VEREMEZ”
Sahayı geliştirme uğraşları, mülkiyet konusundaki yasal uyuşmazlıklar nedeniyle yaklaşık 30 yıldır durmuş durumda. Filistinli bir insan hakları hukuku firması geçtiğimiz günlerde İtalya’nın devlete ilişkin güç şirketi ENI’ye bir ikaz mektubu göndererek İsrail Güç Bakanlığı’nın altı ruhsat verdiği “G Bölgesi”nde arama yapmanın yasadışı olacağını söyledi.
Avukatlar mektuplarında, bölgenin yaklaşık yüzde 62’sinin Filistin’in hak tez ettiği deniz alanlarında yer aldığını belirterek, “İsrail size geçerli olarak rastgele bir arama hakkı veremez ve siz de geçerli olarak bu türlü bir hak elde edemezsiniz” diyor.
FİLİSTİN, BM MUTABAKATINI 2015’TE İMZALADI
Filistin, denizcilik sonlarını ve özel ekonomik bölgesini, 2015 yılında Birleşmiş Milletler Deniz Yasası Mutabakatı’na (UNCLOS) taraf olduğunda ilan etti ve 2019’da da detaylı hak talebinde bulundu. İsrail ise UNCLOS’u imzalamadı. Yasal mektuptan bu yana ENI, İtalya’daki baskı kümelerine “henüz lisansların verilmediğini ve hiçbir keşif faaliyetinin devam etmediğini” bildirdi.
İSRAİL’DEN MISIR’A, ORADAN AVRUPA’YA
90 kilometre uzunluğundaki boru çizgisi, İsrail’in Aşkelon kentinden Mısır’ın Ariş kentine gaz taşıyor ve burada işlenerek sıvılaştırılmış doğal gaz haline getirilip Avrupa da dahil olmak üzere ihraç ediliyor.
Barron, “1993 yılında kabul edilen Oslo Mutabakatları, Filistin Ulusal İdaresi’ne karasuları, toprak altı, petrol ve gaz arama konusunda yasama yetkisi ve bu mevzuda lisans verme yetkisini açıkça vermektedir” dedi.
Nuseyrat doğal gaz istasyonu. ARAFAT’IN GÜNDEMİYDİ
Doğal kaynaklar üzerindeki kontrolün, Filistin lideri Yaser Arafat’ın devlet kurma gündeminin değerli bir ögesi olduğunu hatırlatan Barron, “İsrail’in Filistin kaynaklarını sömürmesi çatışmanın merkezi bir kesimiydi ve o denli olmaya devam ediyor” diye ekledi.
Gazze Deniz alanında 2000 yılında British Gas’ın özelleştirilen dev bir kolu olan BG Gas kümesi ile Filistin Konsolide Müteahhitler Şirketi’nin ortak teşebbüsüyle gaz keşfedildi. Plan, gazın Gazze Şeridi’ndeki tek elektrik santrali tarafından kullanılarak bölgenin uzun müddetli güç sorununa son verilmesiydi.
Barron, The Gaza Marine Story isimli kitabında projenin mukadderatının, İsrail’in bir yandan Filistinlileri İsraillilerden ayırmaya çalışırken öteki yandan Filistinlilerin İsrail’e bağımlılığını nasıl artırmaya çalıştığının bir göstergesi olduğunu yazıyor.
ANLAŞMA İMZALANDI, HÜCUM BAŞLADI
Hamas’ın 2007 yılında Gazze Şeridi’nin denetimini ele geçirmesinin akabinde İsrail, gelirin Hamas’ın eline geçmesini istemediğinden projeyi engelledi ve BG kümesinin projeyi askıya almasına ve sonunda da projeden çekilmesine neden oldu. Haziran 2023’te İsrail, Mısırlı EGAS şirketinin sahayı geliştirme planlarını onayladı lakin sonra İsrail’in Gazze’deki akınları başladı.
Gazze Denizinde yalnızca 30 milyar metreküp doğal gaz bulunduğu iddia ediliyor. Bu da İsrail’in kendi karasularında bulunan 1000 metreküpten fazla doğal gazın çok küçük bir kısmı.
Barron, İsrail’in kendi gaz kaynaklarına sahip olduğunu ve birleşik idareye sahip bir Filistin devleti tanındığı sürece, İsrail’in Filistin’in en büyük doğal kaynağını kullanmasını engellemek için hiçbir nedeni ya da yasal hakkı olmayacağını söyledi.
