Bilim beşerlerine nazaran Büyük Patlama sırasında eşit ölçüde husus ve antimadde oluştu. Fakat bu iki çeşit birbiriyle karşılaştığında birbirini yok eder. Teoride, bu durumun kozmosta hiçbir şey kalmamasına yol açması gerekirdi. Halbuki bugün burada olduğumuza nazaran bu istikrar bir noktada bozuldu. İşte bilim insanları da bu bozulmanın nasıl gerçekleştiğini anlamaya çalışıyor.
AYNA BOZULMASI
CERN’in Mart 2025’te yayımladığı ve şimdi hakemli bilim dergisi Nature tarafından da onaylanan araştırmaya nazaran, unsur ve antimadde ortasında tabiattaki temel kanunların işleyişinde küçük lakin çok değerli bir fark var. Bu fark, yük-parite (CP) simetrisinin ihlali olarak isimlendiriliyor.
Normalde parçacıklar ile antimadde karşılıkları birebir kütleye, fakat zıt yüke sahip olur. Lakin bu parçacıklar öbür parçacıklara dönüşürken —örneğin radyoaktif bozunmalar sırasında— bu simetri kırılabiliyor. Sonuç olarak, birtakım parçacıklar ve karşılıkları farklı oranlarda bozunabiliyor.
SİMETRİ İHLALİ GÖZLENDİ
Bu cins CP simetrisi ihlali daha evvel mezon ismi verilen parçacıklarda görülmüştü. Fakat maddeyi oluşturan temel yapı taşları olan baryonlar (proton ve nötron gibi) için bu türlü bir müşahede birinci defa yapıldı.
Büyük Hadron Çarpıştırıcısı, hem husus hem de antimaddeden oluşan çok sayıda baryon üretip bunların bozunmalarını inceleyerek, bu parçacıkların simetriyi nasıl ihlal ettiğini gösterdi. Araştırmaya nazaran baryonlar bozunurken, antimaddeye kıyasla çok az da olsa daha fazla unsur üretiyor.
Her ne kadar bu müşahede, kainattaki husus fazlalığını açıklamak için çok değerli bir adım olsa da, araştırmada belirtilen fark astronomik müşahedelerle karşılaştırıldığında hala çok küçük kalıyor. Yani mevcut fizik kuramı olan Standart Model, bu asimetrinin tamamını açıklamaya yetmiyor.
Bu nedenle bilim insanları, hususun antimaddeye üstün gelmesini sağlayan daha fazla CP ihlali kaynağı olduğunu ve bunların şimdi keşfedilmediğini düşünüyor.
