Dünya, Çin’in gizemli uydusu Shiyan-28B 01’in fırlatıldıktan altı gün sonra apansız “uyandığını” öğrenince şaşkınlığa uğradı. 3 Temmuz’da Çin’in Xichang Uydu Fırlatma Merkezi’nden uzaya gönderilen uydu, standart protokole nazaran uyduların 24 ila 48 saat içinde tespit edilebilir hale gelmesi beklenirken, hiçbir uzay müşahede sistemi tarafından izlenememişti.
Ancak 9 Temmuz’da ABD Uzay Kuvvetleri’ne bağlı Space Domain Awareness (Uzay Alanı Farkındalığı) Ünitesi tarafından tespit edildi.
Uydu, 794 × 796 kilometrelik bir yörüngede ve sırf 11 derecelik eğimle dönerken görüldü. Halbuki fırlatma sırasında eğimin 35 derece olması planlanmıştı. Uyduyu taşıyan roketin, yörünge eğimini düşürmek için üç sefer istikamet değiştirmesi, sıra dışı bir hareket olarak dikkat çekti.
UYDUYU FARKLI KILAN NE?
Uzaydaki uyduları gözlemleyen gökbilimci Jonathan McDowell, Çin’in daha evvel bu kadar düşük eğimli bir yörünge kullanmadığını belirtti. Bu yörünge direkt Güney Çin Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden geçiyor.
Bu da bilhassa ABD’li uzmanlar ortasında uydunun yalnızca teknoloji testi gayeli olmayabileceği, muhtemelen gözetleme yahut stratejik emeller taşıyabileceği kuşkularını güçlendiriyor.
Shiyan serisi uydular geçmişte de gizemli faaliyetleriyle gündeme gelmişti. Çin bu uyduların uzay ortamını incelemek için tasarlandığını açıklasa da, ABD’liler birçoklarının askeri hedefli olabileceğini düşünüyor.
Örneğin yakın vakitte iki Çin uydusunun yörüngede özel bir kenetlenme operasyonu yaparak yakıt transferi gerçekleştirmesi, bu teknolojinin uyduların vazife müddetini uzatıp askeri gözetlemeyi sürdürebileceği yorumuna yol açmıştı.
ABD’nin uzay ajansı NASA da bu uydunun hareketlerini yakından takip ediyor.
