Rusya-Ukrayna savaşı üç yılı aşkın müddettir devam ederken, Ukrayna askeri istihbaratı, Rusya’nın Ermenistan’daki askeri varlığını artırdığını ve güçlendirdiğini ileri sürdü.
Euronews haber sitesinin haberine nazaran, Ukrayna askeri istihbarat örgütü HUR, bir doküman yayınlayarak Rusya ordusunun Ermenistan’daki en büyük Rus üssündeki askeri varlığını artırma buyruğu verdiğini ileri sürdü. Kelam konusu üssün Türkiye-Ermenistan sonuna da yakın olduğu tabir edildi.
RUSYA ORDUSUNDAN “İKMAL” EMRİ
Ukrayna iki gün evvel bu iddiayı lisana getirdiğinde Erivan idaresi Kiev’in tezlerini reddetmişti.
Buna nazaran, Ukrayna askeri istihbaratı, 5 Temmuz’da bir açıklama yaparak Moskova’nın Güney Kafkaslar bölgesindeki nüfuzunu artırmak ve “küresel güvenlik durumunu istikrarsızlaştırmak” için Gyumri üssündeki kuvvetlerinin sayısını artırdığını bildirdi. Ermenistan Dışişleri Bakanlığı, bu iddiayı aynı gün reddetti.
HUR, bundan günler sonra bu teze dair bir doküman yayınladı. Kelam konusu dokümanda, “Rusya Silahlı Kuvvetleri’nin Güney Askeri Bölgesi’ndeki güçlerin kumandanından bir buyruğun yer aldığı, bu buyruğun Ermenistan’daki Rus askeri üssüne ‘ikmal’ yapılması ile ilgili olduğu” tabir edildi.
Ukrayna askeri istihbaratının tezine nazaran, kelam konusu evrakta, bu “ikmalin” ayrıntıları da yer alıyordu. Buna nazaran, evrakta, Rusya Silahlı Kuvvetleri Güney Askeri Bölgesi’nin 8, 18, 49 ve 58’inci birleşik ordularının askerleri ortasından işçi seçilerek Rus birliklerinin hemen “ikmal edilmesi” için bir dizi tedbir bulunuyordu.
BAKÜ-MOSKOVA TANSİYONU “ÖNCEDEN HAZIRLANMIŞ OLABİLİR”
Ukrayna makamlarının paylaştığı doküman, kumandanlara seçme sürecini kolaylaştırma talimatı da verildi. Dokümanda profesyonel uygunluk, ruhsal direnç ve savaşa hazırlık konusunda makul kriterler ana çizgileriyle ortaya konuldu. Buyrukta uyuşturucu kaçakçılığına ya da uyarıcı hususların dağıtımına ismi karışan çalışanın alımının yasak olduğu da söz edildi.
HUR’un savına nazaran, Rus kuvvetlerinin Ermenistan’da konuşlandırılması, “Kremlin’in global güvenliği istikrarsızlaştırmayı amaçlayan kapsamlı stratejisinin bir parçasını” oluşturuyor.
Moskova’nın “etnisiteler ortası çatışmayı körüklemenin yanı sıra Kafkaslar’da askeri varlığını da artırdığını” savunan HUR, “Azerbaycan ve Rusya ortasındaki alakaların kötüleşmesinin evvelden hazırlanmış olması da olası” argümanında bulundu.
1990’LI YILLARDA KURULDU, RUSYA’NIN BÖLGEDEKİ EN BÜYÜK ÜSSÜ
Gyumri, Ermenistan’ın en büyük ikinci kenti. 100 bini aşkın nüfusu olan kent, başşehir Erivan’a yaklaşık 100 kilometre, Türkiye sonuna ise 3,5 kilometre aralıkta yer alıyor. Ermenistan ve Rusya, 1990’lı yıllarda burada 102’nci Askeri Üssü kurmuştu. Buradaki hedef hem Rus askerlerinin hududu muhafazası hem de Azerbaycan’ın askeri bir hareketi halinde Karabağ’a destek yapılmasıydı.
Azerbaycan, 2023 yılında Karabağ’ın tamamında denetimi sağlarken, Ermenistan da 2024 yılında, Rusya’nın “NATO’ya yanıtı” olduğu tabir edilen “Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü”ne (CSTO) iştirakini dondurdu.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan geçen yıl yaptığı açıklamada, Rus askerlerinin Ermenistan’daki varlığında “hiçbir avantaj” görmediğini söylemiş fakat Gyumri üssüne dokunulmamıştı. İki ülke 2010 yılında vardıkları muahede ile üssün kira müddetinin 2044 yılına kadar uzatılmasında uzlaşmaya varmıştı.
Gyumri’deki 102’nci askeri üs, Rusya’nın Güney Kafkas bölgesindeki en büyük askeri tesisi olma özelliği taşıyor ve 5 bine kadar işçisi bünyesinde barındırabiliyor. Üste tıpkı vakitte MiG-29 savaş uçakları ile S-300 hava savunma sistemleri bulunuyor.
Euronews’ün değerlendirmesine nazaran, Ermenistan Azerbaycan ve Türkiye ile bağlantıları olağanlaştırmaya çalışırken, Rus üssünün de artık Erivan’ın çıkarlarına hizmet etmediği düşünülüyor.
Öte yandan, Azerbaycan’a ilişkin bir yolcu uçağının Aralık 2024’te Rus ateşiyle düşmesi sonucu Bakü-Moskova çizgisinde başlayan tansiyon, aylar içinde hafiflemiş olsa da iki Azerbaycanlının Rusya’da gözaltında hayatını kaybetmesi tansiyonun tekrar tırmanmasına yol açmıştı.
