Molecular Psychiatry mecmuasında yayımlanan yeni bir araştırma, beyne odaklanmış ultrason dalgaları göndererek depresyon, anksiyete ve travma sonrası gerilim üzere rahatsızlıkların belirtilerinin hafifletilebileceğine dair birinci ispatları ortaya koydu.
Teksas Üniversitesi Dell Tıp Fakültesi’nden psikiyatri uzmanı Gregory A. Fonzo’nun liderliğindeki takım, beynin his düzenlemeden sorumlu bölgesi olan amigdalaya odaklanarak bu bölgedeki çok aktiviteyi azaltmayı hedefledi. Araştırmacılara nazaran mevcut ilaç ve konuşma terapileri her hastada gereğince tesirli olmayabiliyor. Bu yüzden beynin derin bölgelerini direkt amaç alan yeni tedavi sistemleri geliştirmek büyük kıymet taşıyor.
DERİN BÖLGELERE HASSAS MÜDAHALE
Transkraniyal manyetik stimülasyon üzere mevcut beyin ikazım teknikleri genelde yüzeysel bölgelere tesir edebiliyor. Lakin odaklanmış ultrason, beynin derinindeki amigdalayı direkt ve hassas bir halde uyarabiliyor. Araştırmanın birinci etabında, 29 ruh sıhhati sorunu yaşayan ve 23 sağlıklı yetişkin, hem gerçek hem de uydurma (plasebo) ultrason seanslarına katıldı. Sonuçlar, gerçek ultrason uygulananlarda amigdala aktivitesinin manalı halde azaldığını gösterdi.
Özellikle duygusal gerilimi yüksek iştirakçilerde bu azalma daha besbelli oldu. Bu da metodun ağır belirtileri olan bireylerde daha tesirli olabileceğini düşündürüyor. Ultrason tedavisi amigdalayla hudutlu kalmayıp hipokampus, insula ve prefrontal korteks üzere öteki his düzenleyici beyin bölgelerinde de değişimler yarattı.
ÜÇ HAFTALIK TEDAVİ UMUT VERDİ
Çalışmanın ikinci kademesinde, ruh sıhhati sorunu olan gönüllüler üç hafta boyunca hafta içi her gün toplam 15 seans tedavi aldı. Tedavi sırasında önemli bir yan tesir görülmedi; en sık bildirilen tesirler hafif baş ağrısı, baş dönmesi yahut karıncalanma oldu ve genelde birinci seansta ortaya çıktı.
Seanslar sonrasında iştirakçilerin genel his durumlarında orta ila yüksek seviyede güzelleşmeler kaydedildi. Depresyon, anksiyete, travma sonrası gerilim ve hayat kalitesi ölçümlerinde de olumlu değişimler raporlandı. Bilhassa öfke içeren görsellere verilen yansıda amigdalada bariz bir sakinleşme olduğu görüldü. Bu da tedavi aktifliğinin beyindeki karşılığını ortaya koyuyor.
BİLİM İNSANLARI TEMKİNLİ
Araştırmacılar sonuçların umut verici olduğunu lakin şimdi erken kademede olduğunu vurguluyor. Bilhassa üç haftalık tedavi kademesinde denetim kümesi bulunmaması, plasebo tesirini dışlamayı zorlaştırıyor. Ayrıyeten, bilim beşerlerine nazaran deneylerdeki iştirakçi sayısı görece az ve ileride farklı ruhsal rahatsızlıklarda hangi hasta kümesinin daha çok yarar göreceği de ayrıntılı araştırılmalı.
Fonzo, bu metodun gelecekte daha büyük, plasebo denetimli klinik çalışmalarla test edilmesi gerektiğinin altını çiziyor. Yeniden de odaklanmış ultrasonun amigdalayı direkt etkileyerek belirtileri hafifletebildiğini birinci defa ortaya koyan bu çalışma, beynin derin bölgelerine ziyan vermeden müdahale edebilen yeni tedavi yaklaşımlarının kapısını aralıyor.
