Weill Cornell Medicine araştırmacıları, sinapslardaki (nöronlar ortası bağlantılar) elektriksel aktivitenin yağ damlacıklarının da güç kaynağı olarak kullanılmasına yol açabileceğini gösterdi.
Nature Metabolism mecmuasında yayımlanan araştırmaya nazaran, beynin yağ yakmadığına dair uzun müddettir kabul gören görüş sarsılmış oldu. Çalışmanın baş araştırmacısı Dr. Timothy A. Ryan, “Beynin yağ yakmadığını söylememizin nedeni, tahminen de beynin içinde bu yağ depolarını hiç göremememizdi,” dedi.
Araştırmanın birinci müellifi Dr. Mukesh Kumar, kas üzere yüksek güç gereksinimi olan dokularda yağın kıymetli bir güç kaynağı olduğunu, beynin de benzeri biçimde kullanabileceğini belirtti.
DDHD2 NEDİR?
Ekip, yağ parçalamada rol alan DDHD2 genine odaklandı. Bu gen, bir lipaz enzimi üretiyor ve bu enzim bozulduğunda, beyin içinde trigliserit (yağ damlacığı) birikimi oluyor. DDHD2 mutasyonları, bacaklarda ilerleyici kas sertliği ve güçsüzlüğe yol açan kalıtsal spastik parapleji ile irtibatlı.
Farelerde DDHD2 enzimi devre dışı bırakıldığında, beyin genelinde trigliserit birikimi görüldü. Dr. Kumar, bu yağ damlacıklarının, bilhassa glikoz eksikliğinde beyin hücrelerinin mitokondrilerine taşınarak güç (ATP) üretiminde kullanıldığını ortaya koydu. Bu sürecin sinapslardaki elektriksel aktiviteyle tetiklendiği belirlendi. Yani nöron ne kadar etkinse, o kadar fazla yağ yakıyor.
YAĞ YAKIMI ENGELLENDİĞİNDE BEYİN KAPANIYOR
Araştırmacılar, yağ asitlerinin mitokondriye taşınmasını sağlayan CPT1 enzimini de süreksiz olarak engelledi. Bu durumda fareler yağ damlacıklarını kullanamayınca, beden ısısı süratle düştü ve kalp atışları yavaşladı; adeta bir “mini kış uykusu” durumu ortaya çıktı. Dr. Ryan, bu durumun beynin yağ kullanımına daima muhtaçlık duyduğunun ispatı olduğunu söyledi.
NÖROLOJİK HASTALIKLAR İÇİN YENİ UMUT
Ekip, bu keşfin Alzheimer yahut Parkinson üzere nörodejeneratif hastalıkların daha güzel anlaşılmasına katkı sağlayabileceğini düşünüyor. Glikoz düzeylerinin düştüğü yaşlanma yahut hastalık durumlarında, yağ damlacıklarının devreye girerek beyni besleyebileceği belirtiliyor. Dr. Kumar, Parkinson hastalığında da nöronlarda yağ birikimi görülebileceğine dair birtakım bulguların olduğuna dikkat çekti.
Dr. Ryan ise “Glikoz ve yağlar ortasındaki etkileşimi ayrıntılı formda çözebilirsek, beyni muhafazanın yeni yollarını bulabiliriz” açıklamasında bulundu.
