İsrail, cuma günü İran’a kapsamlı bir atak başlattığında Tahran’ın nükleer silah edinme gayret ve çalışmalarında “geri dönülmez noktaya süratle yaklaştığını” ve bunu engellemek için atak düzenlediklerini ileri sürmüş olsa da ABD istihbaratı durumun farklı olduğunu ortaya koydu.
CNN International haber sitesinin haberine nazaran, ABD istihbaratı, İran’ın nükleer çalışmaları konusunda farklı bir sonuca vardı. Buna nazaran, İran etkin bir halde nükleer silah yapma peşinde değildi. Birebir değerlendirmeye nazaran, İran’ın bunun üzere bir silahı üretmesi ve seçtiği bir noktayı bu türlü bir silahla maksat alması için 3 yıla kadar vakit gerekiyor.
“SADECE BİRKAÇ AY SEKTEYE UĞRATTI”
Söz konusu istihbarat değerlendirmesi konusunda bilgi sahibi dört kaynaktan biri, CNN’e yaptığı açıklamada, İsrail’in günlerdir devam eden akınlarının İran’ın nükleer programını yalnızca birkaç ay sekteye uğratabildiğini anlattı. Buna nazaran, İsrail Natanz’daki tesise ziyan verse de İran’ın “nükleer kalbi” olarak da bilinen Fordo “el değmemiş” durumda.
Savunma uzmanlarına nazaran de İsrail’in belli ABD silahları ve hava dayanağı olmadan Fordo’ya ziyan verme kapasitesi bulunmuyor.
Trump ve selefi Joe Biden’ın devirlerinde Ortadoğu’da üst seviye diplomat olarak vazife almış olan Brett McGurk, “İsrail bu nükleer tesislerin üzerinde uçabilir, onları işlemez hale getirebilir. Ancak onları hakikaten modül parça etmek istiyorsa bu ya ABD’nin askeri taarruzuyla ya mutabakat ile olur” dedi.
MART AYINDAN BU YANA NE DEĞİŞTİ?
CNN’e konuşan kaynaklardan biri, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM), İsrail’in son saldırısı öncesinde, İran’ın bu hedefe gerçek süratle ilerlemesi halinde kullanılabilir bir nükleer silahı daha süratli elde edebileceğini bildirdiğini anlattı.
Öte yandan, ABD’li ordu ve istihbarat yetkilileri, ortalarında bilgi paylaşımı olsa da uzun vakittir İran’ın nükleer programı ile ilgili bilgileri nasıl yorumladıkları konusunda başka düşüyor.
Trump idaresinde Ulusal İstihbarat Yöneticisi olarak vazife yapan Tulsi Gabbard, mart ayında verdiği tabirde, ABD istihbarat etraflarının değerlendirmesine atıfla, ”İran’ın nükleer silah inşa etmediğini ve İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in 2003 yılında askıya aldığı nükleer silah programı için yine onay vermediğini” söylemişti.
Netanyahu’ya pazar günü Fox News haber kanalına verdiği röportajda, İsrail’in istihbaratının neden Gabbard’ın Kongre’de verdiği tabirden farklı olduğu, mart ayından bu yana bir şeyin değişip değişmediği sorulmuştu. Netanyahu ise bu soruya karşılığında, “Aldığımız ve ABD ile paylaştığımız istihbarat mutlaka açık ve net: Uranyumu silah haline getirmek için zımnî bir planla çalışıyorlar. Çok süratli bir biçimde ilerliyorlar” tezinde bulunmuştu.
“ARTIK BUNU YAPACAK KAPASİTEYE SAHİP OLMAYABİLİRLER”
Öte yandan, ABD istihbarat yetkilileri ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) de bu esnada İsrail’in İran’ın nükleer altyapısına verdiği ziyanı tespit etmeye çalışıyor. İsrail’in taarruzlarının ise İran’ın şu ana kadar yaptığı düşünülmeyen bir şeyi yaparak nükleer silahlanmaya gitmesinden kaygı ediliyor.
CNN’e konuşan kaynaklardan biri, “İran çalkalanıyor. Artık bunu yapacak kapasiteye ya da uzmanlığa sahip olduklarından emin değilim” diye konuştu.
