Google’ın öncelikli olarak ABD’de kullanıma sunduğu ve yakında Türkiye’ye de gelmesi beklenen Yapay Zeka Genel Bakış (AI Overview) özelliği haber siteleri başta olmak üzere çeşitli tipten web sitelerinin trafiğinin önemli ölçüde azalmasına neden oldu.
Sohbet botları yaygınlaştıkça Google aramalarının yerini alıyor ve arama motorunda kullanıcının karşısına çıkan mavi kontaklara tıklama gereksinimini azaltıyor. Bu da haber sitelerine yönlendirmelerin azalmasına yol açıyor. Sonuç olarak, yayıncıların yıllardır güvendiği arama motorun trafiği düşüyor.
Geçen yıl algoritma güncellemeleriyle haber yayıncılarını isyan ettiren Google, Yapay Zeka Genel Bakış özelliğiyle yeni bir tenkit dalgasını üzerine çekti. Bu özellik tıpkı vakitte Google’ın da ana iktisadını oluşturan reklamları da etkileyebilir. Tüm bu gelişmeler, “Haber yayıncıları için yapay zeka kıyameti yolda mı?” sorusunu akla getiriyor.
YAPAY ZEKA GENEL BAKIŞ NEDİR?
İnternet devinin ChatGPT üzere yapay zeka araçlarıyla rekabet etmek için sunduğu Yapay Zeka Genel Bakış özelliği, arama sonuçlarının en üstünde görünen ve Gemini tarafından oluşturulan kısa ve bağlamsal özetler sunuyor. Özetin altında, kaynak gösteren linkler ve “Daha fazla göster” seçeneği üzere ayrıntılar yer alıyor.
Bu özetler, kullanıcıların Google’da sordukları bir sorunun yanıtını hiçbir linke tıklama muhtaçlığı kalmadan almasını sağlayabiliyor. Bu da bilhassa klâsik arama motoru optimizasyonu (SEO) çalışmalarına bel bağlayan web siteleri için önemli trafik kaybı demek.
Özellik Türkiye’de şimdi yayında değil ancak Mayıs-Haziran 2025 prestijiyle Türkiye’deki kullanıcıların da test sürecine dahil edildiği biliniyor. Tam özellik, 2025’in ikinci yarısında Türkiye’de de sunulabilir.
REKLAM GELİRLERİNE NE OLACAK?
İnternet sitelerinin ve Google’ın gelirleri, şu reklam döngüsü üzerine kurulu: Web siteleri, Google üzere arama motorlarını kullanan bireylerin içeriklerine fiyatsız erişmesine müsaade verir. Google kullanıcıları içeriğin yanı sıra reklamları da gördükleri web sitelerine yönlendirir. Birçok site işte bu reklamlardan para kazanır.
BBC’ye nazaran internet aktifliğinin varsayımı yüzde 68’i arama motorlarında başlıyor ve aramaların yaklaşık yüzde 90’ı Google’da gerçekleşiyor. Bu da internet sitelerinin para kazanmak için büyük ölçüde Google’a bel bağlamasına yol açıyor.
İnsanlar yılda 5 trilyon defa Google arama motorunu kullanıyor. Yapay Zeka Genel Bakış modu son derece radikal bir değişiklik. 30 yıldır var olan iş modelini yerle bir edebilir.
Geçen yıl özelliği test evresiyle duyuran Google’ın arama motorundan sorumlu başkanı Liz Reid bu özelliği başlatırken şunu açıkça söyledi: “Bu, Google aramalarının geleceği.”
Amsive’de SEO stratejisinden sorumlu lider yardımcısı Lily Ray, BBC’ye yaptığı açıklamada, “Google, bu özelliği mevcut haliyle varsayılan yaparsa, internet üzerinde yıkıcı bir tesiri olacak” dedi.
“Bu, birden fazla yayıncının ana gelir kaynağını önemli halde kesecek ve milyonlarca web sitesi, tahminen daha fazlası olan organik arama trafiğine güvenen içerik oluşturucularını caydıracak. Google tüm gücü elinde tutuyor.”
DÜNYACA ÜNLÜ SİTELERİN TRAFİĞİ DÜŞTÜ
İnternet sitelerinin datalarını tutan Similarweb’den alınan bilgilere nazaran, web sitelerine gelen organik arama trafiği Nisan 2022 ile Nisan 2025 ortasında yüzde 55 oranında azaldı. Genel Bakış’ın kullanıma sunulması bilhassa de tatil rehberleri, sıhhat ipuçları ve eser incelemeleri üzere içeriklere yer veren sitelere gelen trafiği etkiledi.
Wall Street Journal’ın haberine nazaran, dünya genelinde pek çok tanınmış haber sitesinin trafiğinde radikal düşüşler kayda geçti. HuffPost’un masaüstü ve taşınabilir sitelerine organik aramadan gelen trafik son üç yılda yarıdan fazla azalırken, Washington Post’ta da neredeyse tıpkı oranda düşüş yaşandı. Washington Post’un CEO’su William Lewis, aramada tıklamasız cevapların süratle gelişmesinin “gazetecilik için hafife alınmaması gereken önemli bir tehdit” olduğunu belirtiyor. Buna nazaran Washington Post, daha evvel göz arkası edilen kitlelere ulaşmak, yeni gelir kaynakları elde etmek ve “arama sonrası döneme” hazırlanmak gayesiyle “hızla hareket ediyor”.
Business Insider CEO’su Barbara Peng, geçen ay işçisinin yaklaşık yüzde 21’ini işten çıkardı ve işten çıkarmaların münasebeti “kontrolümüz dışındaki çok trafik düşüşleri” olarak belirtildi.
Atlantic’in CEO’su Nicholas Thompson da yayın kuruluşunun Google’dan gelen trafiğin sıfıra yanlışsız düşeceğini ve şirketin iş modelini geliştirmesi gerektiğini söyledi. Thompson, Wall Street Journal ile yaptığı röportajda, “Google bir arama motorundan bir yanıt motoruna dönüşüyor” dedi.
“YENİ STRATEJİLER GELİŞTİRMELİYİZ”
New York Times’ın masaüstü ve taşınabilir sitelerine organik aramadan gelen trafiğin hissesi da Nisan 2025’te yüzde 36,5’e düştü.
Sektör yoklaması yapan Wall Street Journal’ın kendisinin organik aramalardan gelen trafiği, üç yıl öncesine kıyasla nisan ayında arttı, lakin toplam trafik oranı yüzde 29’dan yüzde 24’e düştü. Dow Jones ve The Wall Street Journal’ın pazarlama müdürü Sherry Weiss, arama ortamının değişmesiyle birlikte şirketin okuyucularla inanç oluşturmaya ve tertipli trafik kazanmaya odaklandığını söylüyor.
“Yönlendirme ekosistemi gelişmeye devam ederken, müşterilerin direkt muhtaçlıktan ötürü bize gelmesini sağlamaya odaklanıyoruz.”
NE YAPMAK GEREK?
Birçok internet haber kuruluşu, zati siyasi kutuplaşmalar, algoritma değişiklikleri, global ekonomik kriz ve sert rekabet nedeniyle sıkıntı vakitler geçiriyordu. Artık arama trafiğinin de azalmasıyla, canlı konferanslar üzere yeni hizmetler aracılığıyla direkt okuyucularla ilişki kurmaya daha fazla ehemmiyet veriyorlar.
Thompson yakın vakitte verdiği bir röportajda Atlantic’in taşınabilir uygulama geliştirme, basılı dergiye daha fazla sayı ekleme ve etkinliklere daha fazla yatırım yapma yoluyla okuyucu bağlantıları inşa etmeye çalıştığını söyledi. Şirket bu sayede aboneliklerin ve reklam gelirlerinin arttığını tabir ediyor.
Axel Springer’ın sahibi olduğu Politico ve Business Insider’daki başkanlar de izleyici etkileşimine ve okuyucularla irtibat kurmaya vurgu yapıyor.
Bazı medya şirketleri ise yapay zeka şirketleriyle telif muahedeleri imzalıyor. Örneğin, New York Times, OpenAI ve Microsoft’a telif hakkı ihlali nedeniyle dava açtı ve yakın vakitte Amazon ile bir yapay zeka telif muahedesi duyurdu. Wall Street Journal’ın ana şirketi News Corp da OpenAI ile bir içerik mutabakatına sahip ve News Corp’un iki yan kuruluşu Perplexity’ye bu yüzden dava açtı.
GOOGLE ISRARCI
Bu ortada, üretken yapay zeka yarışı Google’ın temel arama faaliyeti için de değerli bir tehdit. Google, Apple aygıtlarında yapılan toplam aramalarda artış gördüğünü söylese de, Apple’ın bir yöneticisi geçen ay federal mahkemede yaptığı açıklamada, şirketin tarayıcısı Safari’de yapılan Google aramalarının son 20 yılda birinci defa azaldığını söylemişti.
Google yöneticileri ise şirketin trafiği web’e göndermeye kararlı olduğunu ve Yapay Zeka Genel Bakış’ı gördükten sonra ilişkilere tıklayan bireylerin bu sitelerde daha fazla vakit geçirme eğiliminde olduğunu savunuyor.
Arama devi ayrıyeten, kullanıcılar trend haberleri aradığında Genel Bakış’ın kesinlikle gösterilmediğini söyledi. Lakin eski makalelerde ve ömür biçimi haberlerinde yer alan içerikler için yapılan sorgular için özetler üretilecek.
