ABD’de insan dokusunu içeriden çürütebilen ölümcül bir mantar tipi süratle yayılıyor. Uzmanlar, iklim değişikliğiyle birlikte bu tehdidin daha da büyüyebileceği ikazında bulunuyor.
HAVADA TAŞINIYOR, FARK EDİLMEDEN SOLUNUYOR
“Aspergillus fumigatus” isimli mantar, havada taşınabilen mikroskobik sporları sayesinde neredeyse kaçınılması imkansız bir tehlike oluşturuyor.
Bu sporlar fark edilmeden solunuyor ve bilhassa bağışıklık sistemi zayıf bireylerde önemli akciğer enfeksiyonlarına yol açabiliyor.
Mantarın yol açtığı aspergillozis hastalığı, organ yetmezliği ve vefatla sonuçlanabiliyor. Kanser, astım yahut HIV üzere bağışıklığı baskılayan hastalıkları olan bireyler en büyük risk kümesini oluşturuyor.
SICAK VE NEMLİ BÖLGELERDE YAYILIYOR
ABD’nin Florida, Louisiana, Teksas, Georgia ve Kaliforniya üzere sıcak ve nemli iklimlere sahip eyaletlerinde mantarın ağırlaştığı tespit edildi. Ziraî faaliyetlerin de yayılmayı hızlandırdığı belirtiliyor.
New York, Houston ve Los Angeles üzere büyük kentlerde ise nüfus yoğunluğu ve yaşlanan altyapı mantarın yayılması için elverişli bir yer oluşturuyor.
TAKİBİ GÜÇ, DATALAR EKSİK
ABD’de aspergillozis bildirimi mecburî olmayan bir hastalık olduğu için enfeksiyon, hastaneye yatış ve vefat sayıları sistemli olarak izlenmiyor. Bu da tehdidin büyüklüğünü tespit etmeyi güçleştiriyor.
Uzmanlar, bağışıklığı zayıf bireylerin toprakla temas etmekten, bahçecilik faaliyetlerinden ve küflü ortamlardan kaçınmalarını, tozlu bölgelerde maske takmalarını ve yaşadıkları ortamda hava paklığına dikkat etmelerini öneriyor.
“YÜZ BİNLERCE HAYAT TEHLİKEDE”
University of Manchester’dan Dr. Norman van Rhijn, Financial Times’a yaptığı açıklamada, “Bu, yüz binlerce hayatı ilgilendiriyor. Önümüzdeki 50 yılda nerede ne yetiştiği ve ne çeşit enfeksiyonlara yakalandığımız büsbütün değişecek” dedi.
Aspergillozis olaylarının yaklaşık 400 bini, kronik akciğer enfeksiyonuna dönüşüyor. Daha az görülen ancak çok daha ölümcül olan invaziv aspergillozis ise mantarın akciğerlerden beyin, kalp ve böbreklere yayılmasıyla sonuçlanabiliyor.
EN ÖLÜMCÜL ENFEKSİYONLARDAN BİRİ
Organ nakli geçiren hastalarda enfeksiyondan sonra bir yıllık hayatta kalma oranı sadece yüzde 59. Kök hücre nakli geçirenlerde ise bu oran yüzde 25’e düşüyor.
Yoğun bakım otopsileri, aspergillozisin en ölümcül dört enfeksiyon ortasında yer aldığını gösteriyor.
“BİLİM KURGU DEĞİL, GERÇEK”
Uzmanlar, farklı mantar tiplerinin birleşerek direnci süratle yaydığını ve sorunun ABD topraklarına çoktan yerleştiğini belirtiyor.
DSÖ, daha inançlı ilaçlara yatırım yapılması, testlerin hızlandırılması ve sıhhat çalışanlarının eğitilmesi davetinde bulundu.
Columbia Üniversitesi’nden enfeksiyon hastalıkları uzmanı Dr. Vyas, “Bu bir bilim kurgu değil. Bu enfeksiyonlar gerçek ve biz buna hazır değiliz” dedi.
