İsrail’in yaklaşık 20 aydır hücumlarını giderek şiddetlendirdiği Gazze Şeridi’nde kamplarda kalan yerinden edilmiş Filistinliler, insani kullanıma uygun olan az ölçüdeki suya erişebilmek için saatlerce uzun kuyruklarda bekliyor.
Nüfusu 2,3 milyon olan Gazze’de kişi başına düşen su tüketim oranı 7 Ekim öncesindeki 84,6 litreden “3 ila 5 litre” ortasına düştü.
Dünya Sıhhat Örgütü’nün (DSÖ) acil durumlarda kişi başına düşen günlük su ölçüsünü 20 litre olarak değerlendirdiği göz önüne alındığında, bu düşüş Gazze’deki su gereksiniminin “felaket boyutlarda” olduğunu gösteriyor.
Gazze Şeridi’nde İsrail taarruzları sebebiyle yerinden edilen çok sayıda Filistinlinin, temel paklık gereçlerinin dahi sıkıntı bulunduğu kalabalık barınaklarda kaldığı göz önüne alındığında su tüketim ölçüsündeki bu düşüş şahsî hijyene ve toplum sıhhatine direkt tesir ediyor ve hastalıkların yayılmasına neden oluyor.
Ayrıca, pak içme suyu eksikliği de dehidrasyon ve böbrek hastalıklarına yol açabiliyor.
“KİŞİ BAŞINA SU ÖLÇÜSÜ BÜYÜK ORANDA DÜŞTÜ”
Gazze Sağlık Bakanlığı Çevre Sağlığı ve İş Güvenliği Dairesi Müdürü Eylem er-Remlavi, AA muhabirine yaptığı açıklamada, İsrail’in Gazze’de sürdürdüğü şiddetli atakların “hayatın her alanını” mahvettiğini söyledi.
Remlavi, su ve kanalizasyon sisteminin İsrail ataklarından en çok etkilenen alanların başında geldiğini ve bunun halk sıhhati durumuyla direkt ilişkili olduğunu belirtti.
“Kişi başına düşen günlük su ölçüsü büyük oranda düştü.” diyen Remlavi, İsrail’in altyapıyı tahrip etmesi, elektrik tedarikini kesmesi, yakıt ve temel materyallerin girişini engellemesi sebebiyle su tedarikinin neredeyse büsbütün durma noktasına geldiğini aktardı.
SU KİRLİLİĞİ ORANI YÜZDE 25’E YÜKSELDİ
Remlavi, savaş öncesinde %4 olan su kirliliği oranının şu anda %’e yükseldiğini ve bu artışın nedeninin ise, su ve kanalizasyon şebekeleri, kuyular ve arıtma tesislerinin büyük ölçüde tahrip edilmesi ile dezenfektan materyallerinin girişinin engellenmesi olduğunu söz etti.
Remlavi, “Gazze’deki ailelerin, bilhassa de yerinden edilmiş olanların ’ı pak suya erişimde önemli külfetler yaşıyor.” dedi.
Mevcut minimum derecedeki suyun ferdî hijyen için kâfi olmadığını belirten Remlavi, kirli su tüketimi yahut kanalizasyon suyuyla sulanan tarım alanları sebebiyle ishal, kanlı ishal, çocuk felci, hepatit A ve böbrek hastalıkları üzere hastalıkların yayıldığını kaydetti.
Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus’a bağlı Mevasi bölgesinde, atıkların birikmesi ve başıboş hayvanlar ile kedilerin varlığı nedeniyle büyük bir uyuz salgını yaşandığına dikkat çeken Remlavi, oluşan etraf kirliliğinin böceğin üremesi için ülkü bir ortam oluşturduğunu söyledi.
Saldırılardan evvel Gazze’de 250 ila 260 ortasında kuyu olduğuna ve bunların Gazze sakinlerine yeraltı suyu pompaladığına işaret eden Remlavi, halihazırda yalnızca 118 kuyu kaldığını ve bunların sayısının devam eden bombalamalar, tahliyeler ve yerinden edilmelerle günden güne azaldığını aktardı.
Remlavi, kampların atık sularını bertaraf etmek için foseptik çukurlarının tahlil olabileceğini fakat bunun da yeraltı sularını kirletme ve salgın hastalık mümkünlüğünü artırma tehdidi oluşturduğuna dikkati çekti.
Yakıt kasveti ve tesislerin tehlikeli pozisyonlarda bulunması nedeniyle atık suların arıtılmadan denize pompalandığını belirten Remlavi, bu durumun kirliliği artırdığını ve deniz hayatını tehdit ettiğini kaydetti.
“Devam eden abluka ile yakıt ve erzak girişinin yasaklanması nedeniyle durumun daha da berbatlaşması beklenen.” diyen Remlavi, Gazzelilerin hudutlu ölçüde su bulunması nedeniyle günlük su gereksinimlerini karşılayamadıklarını vurguladı.
“GAZZE SUSUZLUKTAN ÖLÜYOR”
Filistin Su Yönetimi’nden 10 Mayıs’ta yapılan açıklamada, Gazze Şeridi’ndeki su ve kanalizasyon sistemi ve yapılarının yaklaşık yüzde 85’inin önemli halde hasar gördüğü, kuyulardan su çıkarımının yüzde 70 ila 80 oranında azaldığı belirtilmişti.
“Gazze susuzluktan ölen bir bölge haline geldi.” tabiri kullanılan açıklamada, Gazze’de kişi başına 3 ila 5 litre ortasına düşen su tüketiminin, DSÖ’nün acil durumlar için değerlendirdiği 20 litrelik ölçünün dahi altında kaldığı kaydedilmişti.
Filistin Merkezi İstatistik Kurumunun datalarına nazaran, 2022 yılında Gazze’de günlük kişi başına düşen su ölçüsü 84,6 litre civarındaydı.
Gazze Su ve Sıhhat Otoritesi datalarına nazaran, kişi başına düşen su kullanım ölçüsünde çarpıcı düzeydeki düşüşün yanı sıra Gazze halkına ulaşan sudaki kirlilik de önemli artış gösterdi.
Birleşmiş Milletler (BM) Çocuklara Yardım Fonu’ndan (UNICEF) 9 Mayıs’ta yapılan açıklamada, İsrail atakları altındaki Gazze’de su şebekelerinin önemli oranda tahrip olması nedeniyle bölgede su tedarikinin “neredeyse imkansız” hale geldiği tabir edilmişti.
Gazze’de yaşanan yakıt kahrının yol açtığı büyük pürüzlere karşın, yardım takımlarının araçlarla su dağıtmak zorunda kaldığı kaydedilmişti.
UNICEF Sözcüsü Jonathan Crickx, İsrail ablukası nedeniyle meydana gelen yakıt eksikliğinin sadece su dağıtımını değil, birebir vakitte deniz suyu arındırma tesislerinin de çalışmasını engellediğini söz etmişti.
