ABD Başkanı Donald Trump, Körfez ülkeleri çeşidinin akabinde ülkesine dönmeye hazırlanırken, Trump’ın ziyaretleriyle eş vakitli olarak Türkiye’de yaşanan diplomatik hareketlilik dünya basınında da yer buldu.
Antalya, 14-15 Mayıs’ta NATO Dışişleri Bakanları Gayriresmi Toplantısı’na konut sahipliği yaptı. Dün Ankara’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski bir ortaya geldi. İstanbul ise bugün Rusya-Ukrayna savaşı bağlamında kıymetli iki toplantıya mesken sahipliği yapıyor.
Bu bağlamda dünya basınına yansıyan haberlerde barış uğraşlarında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın rolüne de dikkat çekildi.
“BÜYÜK BİR OYUNCU OLARAK GERİ DÖNDÜ”
The Washington Post’tan (WP) Ishaan Tharoor’un değerlendirmesine nazaran, Ankara ile müzakereler Erdoğan’ın iktidarda olduğu 20 yılı aşkın mühlet boyunca sıcak ve soğuk geçti, iç ve bölgesel gelişmeler ise tarafları “baltanın gömülmesini” teşvik etti.
PKK’nın kendini feshetme ve silah bırakma kararı ve Suriye hükümeti ve SDG ortasındaki mutabakat üzere yaşanan son gelişmelere işaret edilen yazıda, İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması ile sonrasında yaşanan protesto ve tutuklamalar da hatırlatıldı.
Brookings Enstitüsü’nden Aslı Aydıntaşbaş, Tharoor’a yaptığı açıklamada, “Bu, Erdoğan’ın dünya sahnesine büyük geri dönüşü” değerlendirmesinde bulunarak kelamlarını şöyle sürdürdü: “Birkaç ay evvel Türkiye’nin diktatörlüğe giden seçimli otokrasinin en büyük örneği olduğu tabir ediliyordu. Süratlice mayıs ayının ortasına geldiğimizde – (eski lider Joe Biden dönemindeki) dört yıl boyunca soğukta bırakılmış – Erdoğan’ın hem Suriye’de bir kazanan hem de Ukrayna-Rusya alanında büyük bir oyuncu olarak geri geldiğini görüyoruz.”
“TRUMP’IN BEYAZ SARAY’A DÖNÜŞÜ TESİRLİ OLDU”
Tharoor’un yorumuna nazaran, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın geri dönüşüne giden yolun taşlarını döşeyen ise ABD Başkanı Donald Trump’ın Beyaz Saray’a geri dönüşü oldu.
Trump’ın Erdoğan ile olan ferdî yakınlığını ve “mefruz güçlü adama” olan hayranlığını hiç gizlemediğine dikkat çekilen yazıda görüşlerine yer verilen Alper Coşkun, iki önderin fikir yapılarındaki yakınlığa işaret etti. Carnegie Memleketler arası Barış Vakfı’ndan Coşkun, “Erdoğan’ın Trump ve siyasetlerinde çok fazla kendisini gördüğünü” belirterek Trump’ın telaffuzundan siyasetlerine kadar Erdoğan ile olan benzerliklerine dikkat çekti.
Yazıda, “Türkiye’nin daha geniş etrafındaki nüfuzu ve bölgede istikrarlaştırıcı güç olma yetisinin Trump idaresindeki Beyaz Saray’da bir güç olarak görüldüğü” belirtildi.
Ortadoğu Enstitüsü’nden Gönül Tol da bahse ait değerlendirmesinde, 15 yıldır İran, Suriye, Rusya ve Çin konusunda yaşanan tansiyonların ABD ve Türkiye’yi stratejik hizalanmadan karşılıklı güvensizlik noktasına getirdiğine dikkat çekti.
Yaptırım tartışmaları, farklı savaş stratejileri ve Ankara’nın Moskova ve Pekin ile derinleşen bağlarının karşılıklı itimadı erozyona uğrattığı müşahedesinde bulunan Tol, yıllardır devam eden farklılıkların akabinde “sıfırlanmaya giden kapının açık olduğunu ve Türkiye’nin de bu kapıdan geçerek yürümeye hazır olduğunu” belirtti.
“DİPLOMATİK BİR DÖNÜM NOKTASINA DAİR UMUT IŞIKLARI”
Bloomberg haber sitesinden Beril Akman ise Erdoğan’ın Trump’ın “barış yapan vekili” olduğuna işaret ettiği haberinde, son bir haftada yaşananlara işaret ederek “Gelişmeler, Erdoğan’ın hazırlık yaptığı, ABD Başkanı Donald Trump’ın ivme kazandırdığı diplomatik bir dönüm noktasına dair umut ışıkları sunuyor” tabirlerini kullandı.
Türk yetkililerin Trump’ın ikinci başkanlığı periyodunda, yıllardır devam eden gerginliğin sonrasında ABD ile bağlantıların gelişeceği istikametinde “bahse girdiği” yorumuna yer verilen haberde, ABD’nin Ukrayna’daki savaşı sonlandırmak ve Suriye’yi memleketler arası sisteme entegre etmek üzere dış siyaset maksatlarına odaklandığı bir süreçte Erdoğan’ın bölgesel bir güç odağı olarak tekrar ortaya çıktığı belirtildi.
