Beyaz Saray, yaptığı açıklamada yabancı sinemalara uygulanacak yüzde 100 gümrük vergisiyle ilgili şimdi kesin bir karar alınmadığını belirterek, Hollywood’daki sinema üretiminin geçen yıla nazaran bariz halde azaldığına dikkat çekti.
ABD Başkanı Donald Trump ise, bu vergilerin sinema salonlarıyla hudutlu mı yoksa dijital platformlardaki yayınları da kapsayıp kapsamayacağına değinmedi. Ayrıyeten vergilerin sinema maliyeti üzerinden mi, yoksa gişe gelirine nazaran mi hesaplanacağı da net değil. ABD ile öteki ülkelerde ortaklaşa çekilen, örneğin James Bond ya da Mission: Impossible üzere üretimlerin büsbütün mi yoksa kısmen mi muaf tutulacağı da açıklanmadı.
TRUMP’IN HOLLYWOOD SÖYLEMİ PAYLARI DÜŞÜRDÜ
Trump, Ocak ayında Hollywood’u, “Her zamankinden daha büyük, daha güzel ve daha güçlü” hale getirmek hedefiyle aktör Jon Voight, Sylvester Stallone ve Mel Gibson’ı bölüme tekrar taraf vermeleri için görevlendirmişti. Son olarak da, daha fazla sinemanın ABD’de çekilmesini istediğini söylemişti.
Karar medya şirketlerinin paylarında genel bir düşüşe yol açtı. Çünkü bu türlü bir kararın, Hollywood stüdyolarının maliyetlerini artıracağı ve global cümbüş bölümünü sarsacağı düşünülüyor.
NETFLIX TEHDİT ALTINDA
Uluslararası üretimlere büyük ölçüde bağımlı olan Netflix, bu tehditten en fazla ziyan görebilecek şirketler ortasında. Trump’ın son açıklamasının akabinde, Netflix payları yüzde 1,5 oranında paha kaybetti. Disney, Warner Bros Discovery ve Universal’in sahibi Comcast’in payları ise daha az dalgalanma yaşadı. Sinema zinciri Cinemark payları yüzde 3,5, IMAX ise yüzde 3,3 bedel kaybetti.
“MİSİLLEME TEHLİKESİ VAR”
Hollywood uzun müddettir, Los Angeles’ta sinema üretimini artırmak için vergi teşvikleri talep ediyor. Lakin stüdyolar, yıllar içinde daha düşük iş gücü maliyetleri ve daha uygun görülen vergi kredileri nedeniyle İngiltere, Kanada ve Avustralya üzere ülkelere yönelmiş durumda.
Bu yılki Oscar’da en güzel sinema kısmında aday olan üretimlerin birden fazla ABD dışında çekildi. ProdPro isimli şirketin, 2025 – 2026 imal devri için stüdyo yöneticileri ortasında yaptığı bir anket ise birinci beş tercih edilen çekim lokasyonunun ABD dışındaki ülkeler olduğunu gösteriyor.
Böyle bir tarife uygulaması, 2023’teki Hollywood grevlerinin akabinde muharrir ve oyunculara verilen daha yüksek fiyatlar ve artan personellik maliyetleriyle boğuşan dala daha fazla baskı getirebilir. Ayrıyeten, bu çeşit bir siyasetin nitekim ABD’deki sinema üretimini artırıp artırmayacağı da belgisiz.
SEKTÖRDE GENİŞ ÇAPLI ENDİŞE
Trump’ın açıklamaları, global sinema sanayisinde de geniş çaplı tasaya neden oldu.
Marvel sinemaları ve Yüzüklerin Efendisi üzere üretimlerin en önemli çekim merkezlerinden olan Avustralya ve Yeni Zelanda’daki yetkililer, lokal sinema sanayilerini savunacaklarını duyurdu.
İngiltere’deki medya sendikası Bectu ise, ülkenin “hayati” sinema kesiminin korunması gerektiğini vurgularken, on binlerce özgür çalışan emekçinin risk altında olduğunu bildirdi.
Orta ve Doğu Avrupa’da, ABD finansmanlı milletlerarası üretimlerin en büyük yapımcılarından biri olan Prag merkezli Stillking Films’in CEO’su Matthew Stillman da, bu cins tehditlerin global üretim çizgilerini tehlikeye atabileceğini söyledi.
Stillman, “İş ve piyasa istikrarının bozulması, orta vadeli yatırım stratejilerini de etkileyecektir. Beşerler, 3 ila 5 yıl içinde durumun ne olacağını kestiremeyecek.” dedi.
