Son yıllarda 50 yaş altı şahıslarda kolon kanseri yaygınlaşırken, artık de az görülen bir diğer kanser tipi genç yetişkinlerde artış göstermeye başladı.
Vanderbilt Üniversitesi’nin yayımladığı çalışmaya nazaran, Y jenerasyonu (1981-1996 doğumlular) apandis kanserinde en yüksek risk kümesini oluşturuyor. Bu yaş kümesindeki bireylerde apandis kanseri oranları, 1940’lara kıyasla yedi kat daha fazla. Üstelik bu artış, çalışmada incelenen beş farklı yaş kümesinin tamamından daha yüksek bir düzeyde.
Her ne kadar yıllık yaklaşık 3 bin olay ile hastalık hâlâ epey ender görülse de, uzmanlar erken teşhisin hayati değer taşıdığını vurguluyor. Erken evrede teşhis konulan hastalarda 5 yıllık sağkalım oranı yüzde 67 ile yüzde 97 ortasında değişiyor. Lakin hastalık birden fazla vakit besin zehirlenmesi yahut sindirim sorunları üzere daha kolay sıhhat problemleriyle karıştırıldığı için geç fark edilebiliyor.
ÇEVRESEL ETKENLERİN ROLÜ
Hastalığın neden genç yaş kümesinde arttığı kesin olarak bilinmese de, bilim insanları bunun evvelki jenerasyonların maruz kalmadığı çevresel bir etkene bağlı olabileceğini düşünüyor.
Annals of Internal Medicine mecmuasında yayımlanan çalışmada, 1975-2019 yılları ortasında apandis kanseri teşhisi konulan 4 bin 858 hastanın bilgileri incelendi. Bilgiler yaş farkları göz önünde bulundurularak değerlendirildi ve doğum yıllarına nazaran gruplandırıldı.
Bulgulara nazaran:
Y jenerasyonu (1981–1996 doğumlular), Sessiz Nesil (1928–1945) ile karşılaştırıldığında, hastalığa yakalanma açısından yedi kata kadar daha fazla risk taşıyor.
X nesli (1965–1980) için bu oran iki katına kadar çıkıyor.
Baby Boomerlar (1946–1964) ise yüzde 118 oranında daha yüksek risk taşıyor.
Öte yandan, En Büyük Jenerasyon (1901–1927) üyeleri, ömürleri müddetince bu kansere yakalanma konusunda yüzde 80 daha az risk taşıyordu.
Çarpıcı bilgilere dair konuşan araştırmacılar, “Doğum nesli tesiri, çevresel maruziyetlerdeki kuşaklar ortası değişimlere işaret edebilir. Son yıllarda apandis kanserinin kolon kanserinden biyolojik olarak farklı bir tümör tipi olduğu daha âlâ anlaşılmaya başlandı” halinde konuştu.
Obezite, beslenme, alkol, tütün kullanımı ve genetik özellikler üzere faktörlerin de bu kanser cinsinin gelişiminde rol oynayabileceği belirtildi.
APANDİS KANSERİ NASIL ORTAYA ÇIKIYOR?
Apandis, kalın bağırsağın bir uzantısı olan küçük bir kese formundadır ve tam fonksiyonu hâlâ net olarak bilinmemektedir. Lakin birtakım araştırmalara nazaran bağışıklık sistemine katkıda bulunabilir.
Apandis kanserinde hücreler denetimsiz biçimde bölünmeye başlar. Şişkinlik ve karın ağrısı üzere erken belirtiler çoklukla sindirim sıkıntılarıyla karıştırılır. Birden fazla vakit kanser, lakin apandisit kuşkusuyla apandisin alınması sırasında teşhis edilebilir.
VAKA ÖRNEĞİ: 13 ORGANI ALINDI
Bir öbür dikkat cazibeli olay ise İngiltere’nin Cumbria kentinden Rebecca Hind. 33 yaşında teşhis konulan Hind, 2018’de bir yılbaşı partisinden sonra mide ağrıları yaşamaya başladı. Birinci başta bunu besin zehirlenmesi sandı fakat ağrılar sekiz hafta sürünce hastaneye başvurdu. Teşhis: apandis kanseri.
Hind, tedavi sürecinde 13 organının alındığını, 8’den fazla kemoterapi süreci geçirdiğini ve tıbbi menopoz yaşadığını söylüyor.
KOLON KANSERİNDEN DAHA SÜRATLİ ARTIYOR
Araştırmaya nazaran, apandis kanseri oranları düşük olmakla birlikte kolon kanserinden daha süratli artıyor. 2000-2020 yılları ortasında 30-34 yaş ortası bireylerde hadiseler yüzde 71 arttı. 20-39 yaş kümesinde ise hadiseler her yıl ortalama yüzde 2 oranında yükseliyor.
