NATO Devlet ve Hükümet Liderleri Doruğu, bugün Hollanda’nın Lahey kentinde ikinci gününde devam etti.
Zirvede yayınlanan deklarasyonda müttefiklerin 5’inci unsura bağlılıklarını teyit ettikleri söz edildi. Deklarasyonda ayrıyeten “Müttefikler 2035 yılına kadar yüzde 3,5 temel savunma gerekliliklerine olmak üzere savunmaya yüzde 5 harcama yapmayı kabul etti” sözlerine yer verildi.
NATO’nun 2026 yılındaki doruğunun Türkiye’de yapılacağı açıklandı.
NATO’nun en değerli unsuru olarak kabul edilen 5’nci husus, “Tarafların, Avrupa yahut Kuzey Amerika’da bir yahut daha fazlasına karşı yapılacak silahlı bir akının hepsine karşı yapılmış sayılacağı konusunda mutabıktır” olduğu anlamını taşıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Lahey’ye gelirken Air Force Evvel uçağında, ABD’nin 5’nci unsura bağlı olup olmadığı konusundaki soruya, “Tanımınıza bağlı. 5’inci unsurun pek çok tarifi var. O denli değil mi? Ben dost olmaya bağlıyım. Hayat kurtarmaya, hayat ve güvenliğe bağlıyım. Size oraya gittiğimde kesim bir tarif vereceğim. Yalnızca bunu bir uçağın art tarafında yapmak istemiyorum” demişti.
17.00- TRUMP: TAHMİNEN ÇATIŞMA YAKINDA TEKRAR BAŞLAR
ABD Başkanı Donald Trump, Hollanda’nın Lahey kentindeki World Forum’da gerçekleştirilen NATO Devlet ve Hükümet Liderleri Doruğu sonrası basın toplantısı düzenledi.
Trump yaptığı açıklama İran’a yönelik akının ayrıntılarını paylaştı. Trump “Fordo büsbütün yok edildi” diye konuştu. Trump “İran’ın nükleer silah üretme kapasitesinin olmadığını” savundu.
Donald Trump “İran’ın nükleer silah geliştirme kabiliyetini uzun yıllar geriye attığını kıymetlendiriyoruz. İran nükleer materyale erişemezse bu devam edebilir” diye konuştu.
İran’ın uranyumu taşıdığı tezi sorulan Trump “O kadar sert ve süratli vurduğumuzu düşünüyoruz ki dışarı taşıyamadılar” sözlerini kullandı.
Trump İran idaresinin “ülkeyi tekrar ayağa kaldırmak için paraya gereksinimleri olduğunu” da söyledi.
“Ben İsrail ve İran ortasındaki durumu ’12 Günlük Savaş’ olarak adlandırıyorum” diyen Trump “Bir daha savaşacaklarını düşünmüyorum. İki tarafı da tanıyorum ikisi de yorgunlar. Vahşice savaştılar. Artık konutlarına dönmekten keyifli olacaklar. Tahminen yakında tekrar başlayabilirler. Değerli bir işaret. Bildiğiniz üzere. İran az da olsa ateşkesi ihlal etti. İsrail’in 52 uçağı havadaydı. ‘Geri döndürmeniz lazım’ dedim. Hiçbir şey yapmadan geri döndürdüler. Savaşın nükleer tesisleri bombaladığımızda bittiğini düşünüyorum” dedi.
İran ile muahede imzalamanın gerekli olduğunu düşünmediğini söyleyen Trump, “Belki de imzalayabilirim. Onlarla önümüzdeki hafta konuşacağım” sözlerini kullandı.
Trump, NATO bütçe maksadıyla ilgili “Yılda 1 trilyon dolardan fazla bir artış olacak” dedi.
Başkan Trump, Ukrayna’daki savaşı sona erdirme konusunda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile konuşacağını da söyledi.
16.45 – CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN, SCHOOF İLE GÖRÜŞTÜ
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Hollanda Başbakanı Dick Schoof ile bir ortaya geldi.
Erdoğan, ikili temasları kapsamında Hollanda Başbakanı Schoof ile doruğun yapıldığı World Forum’da basına kapalı bir görüşme gerçekleştirdi.
Görüşmede, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, MİT Başkanı İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı Bağlantı Lideri Fahrettin Altun, Cumhurbaşkanı Dış Siyaset ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç da eşlik etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha sonra Romanya Cumhurbaşkanı Nicusor Dan ile de bir ortaya geldi.
16.24 – CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN, MACRON İLE GÖRÜŞTÜ
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile bir ortaya geldi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede, Türkiye ile Fransa ikili bağlarını daha ileriye taşımak için çalışmaya devam edeceklerini belirtti.
Erdoğan, İsrail ve İran ortasında sağlanan ateşkesin memnuniyetle karşılandığını, fiili durumun bir an evvel kalıcı sükunete dönüşmesi gerektiğini, Gazze’de ise insani krizin artarak sürdüğünü, orada da bir an evvel kalıcı ateşkese ulaşılmasının ehemmiyetini tabir etti.
Avrupa’nın yeni güvenlik ve savunma mimarisinde Avrupa Birliği üyesi olmayan müttefiklerin de dahil edilmesinin fayda sağlayacağını, Türkiye-Avrupa Birliği münasebetlerinin uzun vadeli ve stratejik bakış açısıyla ele alınmasının faydalı olacağını belirtti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suriye’nin bölgesel çatışmaların dışında kalma konusunda dikkatli hareket ettiğini, İsrail’in kendi güvenliğini sağlamasının yolunun ise komşularının istikrarından geçtiğini anlamasının değerli olduğunu tabir etti.
16.15 – TRUMP VE ZELENSKİ GÖRÜŞTÜ
ABD Lideri Trump ve Ukrayna lideri Volodimir Zelenski, NATO tepesi çerçevezinde bir ortaya geldi.
Kapalı kapılar arkasında gerçekleşen görüşme, yaklaşık 50 dakika sürdü.
Görüşmeye ait açıklamada bulunan Zelenski, “Trump görüşmesi kıymetliydi. Ateşkes ve gerçek barışı nasıl tesis edebileceğimizi, halkımızı nasıl koruyabileceğimizi görüştük.” tabirlerini kullandı.
15.40 – RUTTE: MUTABAKAT, SAVUNMADA KUANTUM SIÇRAMASI YARATACAK
NATO deklarasyonunun açıklanmasının akabinde konuşan NATO Genel Sekreteri Rutte, “NATO mutabakatı, kolektif savunmada bir ‘kuantum sıçraması’ yaratacak” dedi.
Basın toplantısında, ABD Başkanı Trump’a hitabında “Baba” üzere sözler kullanmasının ve kendisine yönelik övgülerde bulunmasının kendisini zayıf gösterip göstermediği sorusuna cevap veren NATO Genel Sekreteri, “Trump sizce de övgüyü hak etmiyor mu?” diyerek Trump’ın İsrail-İran savaşını bitirmesinin de övgüyü hak ettiğini söyledi. Rutte, “İran, nükleer silahlara sahip olamaz” diye konuştu. NATO Genel Sekreteri, Trump’ın kendilerini yatırım yapmak için zorladığını da kelamlarına ekledi. Rutte, ABD’nin İran’daki nükleer tesislere yönelik ataklarının da hukuka uygun olduğunu savundu.
“ABD, 60-70 YILDIR EŞİT YÜK PAYLAŞIMI TALEBİNDE BULUNUYOR”
Savunma harcamalarının gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 5’ine çıkarılması konusunda mutabakata varılmasının Trump’ın talepleriyle ilgisine dair soruya da cevap veren NATO Genel Sekreteri, Trump’ın yüzde 5 konusunda uzun müddettir talepte bulunduğunu söyledi. ABD’nin adil yük paylaşımı talepleri olduğunu hatırlatan Rutte, ABD’nin 60-70 yıldır bu yük paylaşımının eşitlenmesi talebinde bulunduğunu kaydetti.
Rutte, ABD’nin İran’a akın düzenlediği mühimmatın yalnızca ABD’de olduğunu belirterek, “Tarih sizi bu formda harekete geçecek duruma getiriyor” dedi, Trump’a yönelik övgülerinin gerisinde durdu. Rutte, Trump’ın ABD’nin NATO’ya bağlılığını net biçimde tabir ettiğini de kelamlarına ekledi.
“PUTİN HEM KISA HEM UZUN VADEDE BİR TEHDİT”
Trump’ın öngörülemez biri olduğu söz edilerek sorulan ABD Başkanı ile nasıl birlikte çalışabildikleri sorusuna karşılık veren Rutte, Trump’ın İsrail-İran savaşı konusunda kendisinden beklenen liderliği gösterdiğine işaret etti.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in hem kısa hem uzun vadede bir tehdit olduğunu söyleyerek, “NATO tepesinden alınan sonuç Putin’i hiç şad etmemiştir, etmemeli de.” tabirlerini kullandı.
15.30 – CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN, ALMANYA BAŞBAKANI MERZ İLE GÖRÜŞTÜ
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, NATO tepesinin marjında Almanya Cumhurbaşkanı Friedrich Merz ile bir ortaya geldi.
Görüşmenin akabinde açıklamada bulunan Merz, “Rusya-Ukrayna ortasındaki arabuluculuk rolü nedeniyle Erdoğan’a teşekkür ettim.” tabirlerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede, Türkiye’nin Almanya ile yakın iş birliği halinde olduğunu, yeni devirde de alakaları geliştirilmeye devam edeceklerine inandığını, iki dost ve müttefik ülke olarak Türkiye ve Almanya’nın ticaret, savunma, yatırım ve güç alanlarında büyük potansiyeli bulunduğunu tabir etti.
Erdoğan, Türkiye’nin Avrupa Birliği ile ilgileri ilerletmekte kararlı olduğunu, misal bir yaklaşımın Avrupa Birliği tarafından da beklendiğini belirtti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede, Türkiye’nin Ukrayna-Rusya savaşının adil bir barışla sona ermesi için uğraşlarını sürdürdüğünü, İsrail ile İran ortasında sağlanan sükûnetin kalıcı olmasını temenni ettiklerini, Gazze’de insani krizin derinleştiğini buna bir tahlil bulunması gerektiğini, Suriye’de mültecilerin vatanlarına dönüşleri için toplumsal ve ekonomik refahın artırılmasının kaide olduğunu söz etti.
15.15 – NATO DORUĞU DEKLARASYONU AÇIKLANDI
Zirvenin ikinci gününde açıklanan NATO Doruğu Deklarasyonu’nda müttefiklerin 5’inci hususa bağlılıklarını teyit ettikleri söz edildi. Deklarasyonda, “Müttefikler 2035 yılına kadar yüzde 3,5 temel savunma gerekliliklerine olmak üzere savunmaya yüzde 5 harcama yapmayı kabul etti” tabirlerine yer verildi. Deklarasyonda ayrıyeten şu tabirler kullanıldı:
“Müttefikler bilhassa Rusya’nın oluşturduğu uzun vadeli tehdit ve terörizmin daima tehdidi olmak üzere derin güvenlik meseleleri görüyor.
Müttefikler transatlantik savunma endüstriyel işbirliğinin hızla genişletilmesinde anlaştı.
Müttefikler ortak savunmalarına sarsılmaz bağlılıklarını teyit etti.
NATO müttefikleri Ukrayna’ya dayanak sağlama için daimi hâkim taahütlerini tekrar teyit etti.
Plan kapsamındaki ilermele ve haracama durumu 2029 yılında gözden geçirilecek.”
2026 NATO DORUĞU TÜRKİYE’DE
Zirve deklarasyonunda ayrıyeten 2026 NATO Doruğu’nun Türkiye’de olacağı duyuruldu.
15.05 – ERDOĞAN, İNGİLTERE BAŞBAKANI’YLA GÖRÜŞTÜ
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Hollanda’nın Lahey kentinde düzenlenen NATO tepesi kapsamında İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile görüştü.
Görüşmede Türkiye ile İngiltere ikili bağları, bölgesel ve global mevzular ele alındı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan Starmer’ı kabulünde, Türkiye ile İngiltere ortasındaki ticaret hacmini 30 milyar dolar düzeyine çıkartma amacıyla bağları geliştirmeye devam edeceklerini, savunma sanayii başta olmak üzere her alanda iş birliğini artırmak için çalıştıklarını söz etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin Ukrayna ile Rusya ortasında adil ve kalıcı barışın sağlanması için teşebbüslerine devam edeceğini, İran ve İsrail’in sağlanan ateşkese uymalarını temenni ettiğini, bu tansiyonun Gazze’de felaket boyutuna ulaşan insani krizi unutturmasına müsaade verilemeyeceğini, Netanyahu hükümetinin Filistin’deki hukuk ihlallerinin kabul edilemeyeceğini, Türkiye’nin önceliğinin Gazze’de kalıcı ateşkesin tesisi ve manisiz insani yardım erişimi olduğunu belirtti.
Erdoğan, Türkiye’nin Suriye’nin toprak bütünlüğü ve siyasi birliğini koruyarak istikrara kavuşmasını desteklemeyi sürdüreceğini, İsrail’in Suriye’ye yönelik akınlarının kendi güvenliklerini de tehlikeye atacağını, toplumsal ve ekonomik refah artışının Suriye’ye mültecilerin geniş çaplı geri dönüşlerini sağlayacağını tabir etti.
Kabulde Cumhurbaşkanı Erdoğan’a, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Ulusal İstihbarat Teşkilatı Lideri İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun, Cumhurbaşkanı Dış Siyaset ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç ve AK Parti Genel Lider Yardımcısı Halit Yerebakan eşlik etti.
12.20 – AÇILIŞ KONUŞMALARI YAPILDI
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, oturumun açılışında yaptığı konuşmada, ABD Başkanı Donald Trump’ın savunma harcamalarının artırılması konusunda oynadığı rolü övdü.
Bugün yapılacak oturumda Rusya-Ukrayna savaşının da gündemde olacağını belirten Rutte’nin akabinde Hollanda Başbakanı Dick Schoof’un açılış konuşmasına geçildi. Bunun Hollanda’da yapılan birinci NATO tepesi olduğuna işaret eden Schoof, “Kollektif savunmamızda tarihte görülmemiş bir artış gerçekleştirilecektir” dedi. Ukrayna savaşıyla birlikte barışın değerinin bilinmesi algısının oluştuğunu belirten Hollanda Başbakanı, “Barışın bir bedeli var” diye konuştu.
12.10 – AİLE FOTOĞRAFI ÇEKİLDİ
Türkiye’yi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın temsil ettiği NATO Başkanlar Doruğu’nda aile fotoğrafı çekildi. Erdoğan, fotoğrafta İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve İsveç Başbakanı Ulf Kristersson’un ortasında yer aldı.
Aile fotoğrafının akabinde salona geçildi. Burada Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump’ın ayaküstü sohbet ettiği anlar kameralara yanısıdı. Erdoğan, oturumun yapıldığı salonda ayrıyeten İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ile de sohbet etti.
11.25 – RUTTE VE TRUMP’TAN ORTAK AÇIKLAMA
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ve ABD Başkanı Donald Trump, zirvenin ikinci gününde ortak basın toplantısı düzenledi.
İsrail-İran ateşkesinin nasıl ilerlediği konusundaki soruyu yanıtlayan Trump, ateşkesin çok güzel gittiğini söyledi. Ufak bir ihlalin de olduğunu lakin İsrail uçaklarının geri gittiğini belirten Trump, ateşkesin harika gittiğini yineledi.
ABD Başkanı Trump, İsrail ile İran ortasındaki çatışmayla ilgili olarak, “Büyük bir arbede ettiler, okul bahçesindeki iki çocuk gibi” tabirini kullandı. Trump, iki tarafın bir müddet “kavga etmelerine müsaade vermeyi”, akabinde onları durdurmanın kolay olacağını düşündüğünü söyledi.
İran’ın nükleer programı konusundaki soruya da cevap veren Trump, İran’ın şu anda yapmak isteyeceği en son şeyin uranyumu zenginleştirmek olduğunu belirtti. Trump, İran’ın nükleer programına müsaade vermeyeceklerini de yineledi.
Ateşkesin İran için de büyük bir zafer olduğunu, ellerinde petrollerinin olduğunu ve akıllı insanlarının bulunduğunu belirten Trump, “(İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu da kendisiyle gurur duymalı… Lakin (İran’ın) bomba falan yapacağı yok uzun mühlet boyunca” diye konuştu.
Trump, nükleer tesislerin yok edilmemiş olması halinde hiç kimsenin ateşkesi kabul etmeyeceğini, İran’ın 7 gün öncesine nazaran çok geride olduğunu, İran’ın nükleer programının onlarca yıl geriye gittiğini belirtti.
ABD Başkanı, açıklamasında, ABD’nin İkinci Dünya Savaşı’nda Japonya’da atom bombası attığı iki kente atıfla, “Hiroşima ve Nagasaki örneklerini kullanmak istemiyorum lakin savaşı durduran şey, bu darbe oldu” dedi.
İran’ın nükleer programını yine inşa etmesi halinde ABD’nin tekrar İran’ı vurup vurmayacağı tarafındaki soruya “Elbette” cevabını veren Trump, “Başarısız olsaydık her şey farklı olurdu” dedi.
TRUMP’TAN NYT VE CNN’E: PİSLİKLER, GERİ ZEKALILAR…
Trump, ABD basınına yansıyan haberlerde ABD’nin İran’a akınlarının nükleer tesislere büyük bir hasar vermediğinin tabir edilmesine ait olarak da basın kuruluşlarını hedef almayı sürdürdü.
ABD Başkanı, “The New York Times (NYT) pisliktir, bunlar berbat insanlar” diye konuştu, CNN’deki gazeteciler için de “geri zekalılar” kelamlarını kullandı.
Basına yansıyan ve ABD Savunma Bakanlığı’na (Pentagon) dayandırılan raporda, ABD’nin ataklarının İran’ın nükleer programını yalnızca birkaç ay geriye götürdüğü belirtilmişti. İran’ın nükleer tesislerine dair istihbaratın gerçek olup olmadığı istikametindeki soruya cevap veren Trump, istihbaratın sonuçsuz olduğunu savundu. ABD Başkanı, “İstihbarat bilmediğimizi söylüyor. Çok önemli olabilir. İstihbarat buna işaret ediyor” tabirlerini kullandı.
İsrail’in taarruz, abluka ve işgali altında olan Gazze’ye dair de konuşan ABD Başkanı, “Gazze’de büyük bir ilerleme sağladık. Mutabakata yakınız” diye konuştu. Trump, İran’a yönelik taarruzların Gazze’deki rehinelerin hür bırakılmasına da yardımcı olacağını savundu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da toplantı sırasında kelam alarak, ABD’nin akınlarının akabinde İran’ın nükleer tesisini “haritada dahi bulamadıklarını” belirterek, “Her şey gitmişti. Silinip gitmişti” açıklamasında bulundu.
SOSYAL MEDYADAN DA TEPKİ GÖSTERMİŞTİ
ABD Başkanı Donald Trump, ABD’nin İran’ın nükleer tesislerine yönelik saldırısının Tahran’ın nükleer silah üretme kapasitesini tam olarak engellemediği tarafındaki tezlere yer veren CNN ve New York Times’ı toplumsal medya hesabından yaptığı paylaşımda da “yalancılıkla” suçlamıştı.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, ABD medyasında çıkan ve İran nükleer tesislerine hücumun nükleer tesislerine “tam olarak tesir etmediğini, yalnızca çalışmaları birkaç ay geciktirdiğini” sav eden haberlere tepki göstermişti. ABD Başkanı, “Yalan haber kanalı CNN, başarısız New York Times ile birlikte tarihteki en başarılı askeri hücumlardan birini etkisiz göstermek için birlik oluşturdu” değerlendirmesinde bulunmuştu.
“İran’daki nükleer tesis büsbütün yok edildi. Hem NY Times hem de CNN halk tarafından zalimce eleştiriliyor” tabirlerine yer veren Trump, ABD’nin tesirli medya organlarını “yalan haber yapmakla” suçlamıştı.
