Geçtiğimiz kasım ayında Bosna hududunda yakalanan Alexander Bezrukavyi isimli Rus casus, Avrupa’da patlayıcı paketlerle gerçekleştirilen sabotaj hareketlerinin kilit ismi olarak Polonya’ya iade edildi.
GRU ( Rusya Silahlı Kuvvetler Genelkurmayına bağlı askeri istihbarat teşkilat) ismine çalıştığı sav edilen Bezrukavyi’nin, ABD ve Kanada’ya gönderilmek üzere patlayıcı yüklü kargo planlarını organize ettiği belirtiliyor.
Avrupa güvenlik üniteleri tarafından aylarca izlenen Bezrukavyi, Hırvatistan’dan Bosna’ya kaçak yollarla geçmiş, akabinde Bosanska Krupa’da bir pansiyonda yakalanmıştı. Tutuklanması, Polonya liderliğindeki ve ABD’nin de desteklediği çok uluslu bir operasyonun kesimiydi.
Polonyalı yetkililer, planlanan sabotajların bir uçak kazasına yol açabilecek kadar tehlikeli olduğunu belirtti. Biden idaresinin direkt Kremlin’le temasa geçerek akın planlarının durdurulmasını talep ettiği de ortaya çıktı.
13 Şubat’ta Polonya’ya iade edilen Bezrukavyi, zincirlerle uçaktan indirildiği imajlarla gündeme geldi. Polonya Başbakanı Donald Tusk, Rus casusun müttefiklere yönelik sabotajları koordine ettiğini tabir etti.
Bezrukavyi’nin ve kümesinin birtakım üyeleri, bilerek değil, kandırılarak bu plana dahil edildiklerini argüman ediyor.
Bu olay, Rusya’nın Avrupa’daki istihbarat faaliyetlerinde nasıl vekil aktörlerle çalıştığını ve operasyonların Moskova’dan nasıl yönetildiğini tekrar gündeme taşıdı.
RUSYA’DAN BAŞLAYAN CÜRÜM ZİNCİRİ
Alexander Bezrukavyi, Ukrayna hududuna yakın bir Rus kenti olan Rostov-on-Don’da büyüdü. Mahkeme kayıtlarına nazaran hata dolu bir geçmişe sahipti: hırsızlık, silah kaçakçılığı, uyuşturucu suçları… Ancak Rusya’daki bu sabıkalı geçmiş, onun Avrupa’da çok daha karmaşık ve tehlikeli bir yapının kesimi olmasına mahzur olmadı.
KAÇAKÇILIKTAN AVRUPYA SIZMA
Bezrukavyi, Donetsk’te kaçakçılıkla önemli paralar kazandıktan sonra 2019’da organize hata şebekesine katılmakla suçlandı. Akabinde Ukrayna’ya kaçtı, savaşın kaosu sırasında Kharkiv’e yerleşti. 2024 Şubat’ında Moldova’ya, oradan da Hırvatistan üzerinden Schengen bölgesine geçerek uydurma bir evlilik yoluyla İspanya’da oturum aldı.
ŞEBEKENİN GENİŞLEMESİ
İspanya’dan sonra Varşova’ya taşındı ve Ukraynalı sabıkalılarla bir ortaya geldi. Telegram’da iş ararken, “VWarrior” isimli anonim bir hesapla karşılaştılar. Bu hesap, seks oyuncakları ve kozmetiklerin ortasına gizlenmiş paketleri belli adreslere teslim etmelerini istiyordu. Ödemeler kripto para ile yapılıyor, talimatlar bilinmeyen Telegram kanallarından geliyordu.
PATLAYAN PAKETLER VE ALARM
Litvanya’dan gönderilen ve Birmingham, Leipzig ve Varşova’da patlayan üç paket, Avrupa’yı sarstı. Aygıtlar, nitrometan üzere yanıcı kimyasallar içeriyordu. Bir paket ise patlamadı ve inceleme sonrası vahim gerçek ortaya çıktı: Bu, rastgele bir gönderi değil, ihtimamla hazırlanmış bir yangın çıkarıcı sistemdi.
KURYELİK Mİ? CASUSLUK MU?
Grubun yalnızca kolay para kazanmak isteyen sabıkalılar mı, yoksa şuurlu olarak GRU ismine çalışan casuslar mı olduğu sorusu gündeme geldi. Kaynaklara nazaran kimi üyeler ne taşıdıklarını tam olarak bilmiyordu; fakat Bezrukavyi’nin rolü daha derindi. Onun direkt yönlendirme aldığı ve operasyonları yönettiği düşünülüyor.
AMERİKA’YA SIZMA GİRİŞİMİ
Bezrukavyi’nin 1 Ağustos’ta DHL ile Washington ve Ottawa’ya spor kıyafeti göndermeleri, alarmı yükseltti. Paketlerde patlayıcı bulunmasa da, bunların kargo güzergahlarını test etmek için kullanıldığı düşünülüyor. ABD’li yetkililer Rus istihbaratının maksadının, yolcu uçaklarıyla taşınan kargo sistemini sabote etmek olabileceğinden telaş etti.
5 Ağustos’ta Varşova’da başlayan operasyonla şebeke üyeleri tutuklandı. Bezrukavyi ise kaçmayı başardı, lakin Bosna’da izine ulaşıldı. Hem Polonya hem de Rusya iadesini talep etti. Moskova’nın onu geri istemesi, onun sırf bir “serbest suçlu” değil, Kremlin için stratejik bir figür olduğunu istikametindeki argümanları güçlendirdi.
Yetkililere nazaran Rusya, yaptırımlar ve kısıtlamalar nedeniyle klasik casuslarını alana süremiyor. Yerine, cürüm geçmişi olan “serbest çalışan” kuryelerden oluşan gölge bir ağ kuruyor. VWarrior üzere hesaplar üzerinden buyruk veriliyor, misyonlar kripto para ile finanse ediliyor.
