Brezilya’daki Amazon Ormanları bölgesinde yaşayan yerli bir kabile, ABD’nin The New York Times (NYT) gazetesine dava açtı. Gazetenin kabilenin internet ile birinci müsabakasına dair haberinde, kabile üyelerinin “teknoloji karşısında serseme dönmüş” ve “pornoya bağımlı olmuş” halde anlatıldığı sav edildi.
Amazonlarda, Javari Vadisi’ndeki yaklaşık 2 bin nüfuslu Marubo Kabilesi, Los Angeles’ta mahkemeye başvurarak milyonlarca dolar tazminat talebiyle hakaret davası açtı. Kabilenin mahkemeye müracaatında TMZ ve Yahoo da sanık sıfatıyla yer aldı. Kelam konusu iki kurum, kendi haberlerinde, NYT’nin haberini “daha sansasyonel bir hale getirmek” ve “bu süreçte kabile üyelerini karalamak” ile suçlandı.
“TOPYEKUN BİR HALKIN KARAKTERİNE SALDIRILDI”
Mahkemeye yapılan müracaat, Jack Nicas imzasıyla Haziran 2024’te NYT’de yayınlanan haber hakkında yapıldı. Davacıların tezine nazaran, Elon Musk’ın Starlink’i sayesinde uydu interneti hizmetleri almaya başlayan kabile üyeleri, bu haberde, internete temel seviyede maruz kalmak ile başa çıkamayan bir topluluk olarak lanse edilmişti. Haberde, kabile mensubu gençlerin pornoya bağımlı olduğu tezlerinin da altı çiziliyordu.
Perşembe günü mahkemeye yapılan müracaatta, kelam konusu sözlerin “ortalama bir okuru Marubo halkının internet irtibatının direkt bir sonucu olarak ahlaki ve toplumsal bir çöküş yaşadığı” bildirisini verdiği tabir edildi. Bu çeşit tabirlerin kültürel bir yorumun ötesine geçtiğini söyleyen davacılar, bunun “topyekun bir halkın karakterine, ahlakına ve toplumsal statüsüne direkt bir taarruz olduğunu, bunun kelam konusu bireylerin çağdaş dünyada fonksiyon görmek için kâfi disiplin ya da kıymetlere sahip olmadığı bildirisini verdiğini” belirtti.
“TELEFONA YAPIŞIK GENÇLER, PRONO İZLEYEN KÜÇÜKLER…”
Gazetenin sözcüsü The Associated Press (AP) haber ajansına yaptığı açıklamada, “Bu haber adil bir biçimde okunduğunda, gururlu bir tarihe ve korunmuş bir kültüre sahip, uzak bir yerli köyünde yeni teknolojinin yararları ve karmaşıklıklarının hassas ve detaylı bir halde incelendiği görülüyor. Davaya karşı güçlü bir formda savunma yapmayı amaçlıyoruz” dedi.
Nicas’ın haberinde, üzerinden bir yıldan daha az bir vakit geçse de kelam konusu yerli toplumunun internetin ve akıllı telefonların olumsuz tesirleri ile karşı karşıya olduğuna işaret ediliyordu. Kelam konusu zorluk ve olumsuz tesirler ise şu biçimde sıralanıyordu: “Telefonlara yapışmış gençler, dedikoduyla dolu sohbet kümeleri, bağımlılık yapan toplumsal ağlar, çevrimiçi yabancılar, şiddet içeren görüntü oyunları, sahtekarlıklar, palavra bilgiler ve porno izleyen küçükler.”
Haberde ayrıyeten bir kabile başkanının en çok porno konusunda rahatsız olduğu, genç erkeklerin müstehcen manzaraları sohbet kümelerinde paylaştığını anlattığı aktarılıyordu. TMZ’nin haberinde ise porno kısmı öne çıkarılarak “Elon Musk’ın Starlink Kontağı Bir Kabileyi Porno Bağımlısı Yaptı” denilmişti.
