Google’ın çatı şirketi Alphabet, firmaya dava açan hissedarlarla anlaştı. Rekabeti baltalayıcı uygulamalardan vazgeçilmesini talep eden hissedarlarla varılan muahede, şirkete 500 milyon dolara mal olacak.
Google bilhassa de reklamlar uygulaması nedeniyle son periyotta sıklıkla rekabete muhalif davranmakla suçlanıyor ve antitröst (tekel karşıtı) davalarla karşı karşıya kalıyor. Hissedarlarla yapılan yeni mutabakatın hedefi da Google’ı bugüne kadar önemli tüzel meselelere yol açan rekabete muhalif uygulamalardan uzaklaştırmak. Muahede uyarınca şirket 10 yıl içinde “kapsamlı reformlar” gerçekleştirecek ve bu ıslahatlar için 500 milyon dolar harcanacak.
Bloomberg’in haberleştirdiği evraklara göre Alphabet, yönetim kurulu düzeyinde, “uyum ve antitröst riskleri” üzerine karar alma yetkisi olan bir komite kuracak. Bu, ABD’deki şirketlerde nadiren görülen bir uygulama. Komite direkt CEO Sundar Pichai’ye rapor verecek.
Ayrıca çalışanların, şirketin karşı karşıya kalabileceği yasal riskleri evvelce tespit etmesini sağlayacak çeşitli ıslahatlar da hayata geçirilecek. Google birebir vakitte irtibat kayıtlarını saklamayı da taahhüt ediyor. Şirketin otomatik olarak silinen sohbet sistemlerini kullanması, daha evvel antitröst davalarına bakan bazı yargıçlar tarafından sert halde eleştirilmişti.
YARGI ONAYI BEKLENİYOR
Söz konusu muahede, San Francisco’daki ABD Bölge Yargıcı Rita Lin’in onayına tabi, fakat bu etap ekseriyetle bir formalite olarak bedellendiriliyor. Alphabet, muahede kapsamında rastgele bir suçlamayı kabul etmiş olmayacak. Lakin 500 milyon dolarlık ıslahat bütçesine ek olarak onlarca milyon dolarlık hukuk sarfiyatı de üstlenmek zorunda kalabilir.
Google sözcüsü yaptığı açıklamada, “Yıllar boyunca güçlü bir ahenk süreci inşa etmek için değerli kaynaklar ayırdık. Uzun sürecek bir davadan kaçınmak ismine bu taahhütleri vermekten memnunuz” dedi.
DAVALARIN GÖLGESİNDE
Söz konusu dava, “birleştirilmiş dava” olarak biliniyor. 2021’de, Michigan merkezli bir emeklilik fonu tarafından açılan birinci davada, Google’ın uzun müddettir devam eden monopolleşme ve rekabete muhalif uygulamaları nedeniyle şirketin geleceğine ziyan verdiği öne sürülmüştü. Bu savlar geçen müddet içinde daha da güç kazandı.
Teknoloji devi son periyotta üç büyük antitröst davasını kaybetti. 2023’te Epic Games’in açtığı uygulama dağıtımı davasını kaybeden firma, 2024’te ABD Adalet Bakanlığı’nın arama motoru alanında tekelleştiğini ispatladığı davada da mağlup oldu. Son olarak, bu yıl başında reklamcılık alanında da bir antitröst davasını kaybederek ana gelir kaynağını riske attı.
Ars Technica’ya nazaran, tüm bu davalar, Google’a milyarlarca dolarlık cezalar ve iş modelinde radikal değişiklikler getirebilir. Şirketin Google Play’i öteki uygulama mağazalarına açması, reklam bilgilerini rakiplere sunması ve hatta Chrome tarayıcısını satması gerekebilir.
500 milyon dolarlık ıslahat paketi, Google’ın geleceğini şekillendirmede rol oynayacak. Lakin bu gayretlerin, şirketin son devirde yaşadığı hukuksal darbelerin tesirini büsbütün ortadan kaldırıp kaldırmayacağı net değil.
