Brezilya’nın Rio de Janeiro kentinde gerçekleştirilen toplantının, Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’nın oluşturduğu ve kısa mühlet evvel altı yeni üyenin iştirakiyle genişleyen kümenin, ticarette “tek taraflı önlemleri” eleştiren ortak bir bildiri yayımlamasıyla sonuçlanması bekleniyor.
Brezilyalı Büyükelçi Mauricio Lyrio, “Bakanlar, çok taraflı ticaret müzakerelerinin ticaretteki ana hareket ekseni olduğunu yine teyit eden bir deklarasyon üzerinde çalışıyor” dedi.
Lyrio ayrıyeten, “Bunun yanında, rastgele bir kaynaktan gelen tek taraflı tedbirlere yönelik tenkitlerini de yineleyecekler; bu, BRICS ülkelerinin uzun müddettir benimsediği bir tutum” tabirlerini kullandı.
Geçen yıl Mısır, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Etiyopya, Endonezya ve İran’ın iştirakiyle genişleyen BRICS kümesi, ABD’nin ticaret siyasetlerinden kaynaklanan önemli zorluklarla karşı karşıya.
Çin, ABD’ye yaptığı ihracatlarda yüzde 145’lik gümrük vergisiyle karşı karşıya kaldıktan sonra bildiride daha sert bir lisan kullanılması için baskı yaptı. Lakin müzakerelere aşina bir kaynağa nazaran, sonuncu metin eleştirel olacak ama direkt çatışmacı bir üslup içermeyecek.
Trump, BRICS ülkelerinin ticarette doları devre dışı bırakacak ortak bir para ünitesi oluşturma teşebbüslerine karşı çıkarak, bu türlü bir adım atılması halinde yüzde 100 oranında ek gümrük tarifeleri uygulama tehdidinde bulunmuştu.
Reuters’ın Şubat ayında bildirdiğine nazaran, Brezilya BRICS periyot başkanlığı sırasında ortak para ünitesi gayesini şimdilik rafa kaldırdı. Fakat izlenen gündem, global ticarette ABD dolarına olan bağımlılığın azaltılmasının önünü açabilir.
Kasım ayında Brezilya’nın konut sahipliğinde düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Doruğu’na hazırlık kapsamında, BRICS dışişleri bakanları iklim finansmanı konusunda ortak bir tavır belirlemeyi de görüşecekler. Bu mevzu, Brezilya’nın periyot başkanlığı için kilit bir öncelik taşıyor.
BRICS NEDİR?
BRICS (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika Cumhuriyeti) terimi, Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’nın ekonomilerini kastetmek için kullanılır. BRICS, bu ülkelerin İngilizce isimlerinin baş harflerinden oluşur.
2011 yılında Güney Afrika Cumhuriyeti’nin birliğe katılmasına kadar özgün dört üye BRIC (ya da İngilizce “the BRICs”) olarak isimlendirilmişti. Tıpkı yıl Çin’in Sanya kentinde düzenlenen doruğa Güney Afrika Cumhurbaşkanı Jacob Zuma’nın da iştiraki ile BRIC kümesi ismini BRICS olarak değiştirdi.
BRICS ülkeleri ortasındaki ikili bağlantılar eşitlik, karşılıklı olarak devlet işlerine karışmama ve ortak yarar unsurları üzerine heyetidir.
“BRIC” terimi 2001 yılında o zamanki Goldman Sachs Yatırım Bankası başkanı Jim O’Neill tarafından, Building Better Küresel Economic BRICs isimli yayınında ortaya atılmıştır.[3] Orjinal dört üyenin (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin) dışişleri bakanları Eylül 2006’da New York’ta buluştular. Tam kapsamlı bir diplomatik buluşma 16 Haziran 2009’da Rusya’nın Yekaterinburg kentinde gerçekleşti.
Afganistan, Arjantin, Lübnan, Endonezya, Meksika ve Türkiye daha evvel BRICS kümesine tam üyeliğe olan ilgilerini lisana getirdi. İran, Mısır, Nijerya, Sudan, Suriye ve en son olarak Bangladeş ve Yunanistan ise BRICS kümesine katılma yolunda adım atabileceklerini lisana getirdiler.
