CNN International’a nazaran, arşiv uzay vazifesi datalarında ortaya çıkarılan bir sinyale dayanan yeni araştırma, potansiyel bir ipucuna işaret edebilir: Manyetarlar yahut yüksek derecede manyetize nötron yıldızları.
Bilim insanları, hidrojen ve helyum üzere daha hafif elementlerin ve hatta az ölçüde lityumun, 13,8 milyar yıl evvel kainatı yaratan büyük patlamadan sonra erken periyotlarda var olduğuna inanıyor.
Daha sonra patlayan yıldızlar demir üzere daha ağır elementleri özgür bıraktı ve bunlar yeni doğan yıldız ve gezegenlere dahil oldu. Lakin demirden daha ağır olan altının kainattaki dağılımı astrofizikçiler için bir gizem oluşturdu.
Salı günü The Astrophysical Journal Letters’da yayınlanan çalışmanın baş müellifi ve New York’taki Columbia Üniversitesi’nde fizik doktora öğrencisi olan Anirudh Patel yaptığı açıklamada, “Bu, kozmostaki karmaşık hususun kökeni açısından hayli temel bir soru. Bu aslında çözülmemiş eğlenceli bir bulmaca” dedi.
Daha evvel kozmik altın üretimi sadece nötron yıldızı çarpışmalarıyla ilişkilendirilmişti.
UZAYDAKİ “ALTIN FABRİKALARI”
Gökbilimciler 2017 yılında iki nötron yıldızı ortasında bir çarpışma gözlemledi. Bu dehşet verici çarpışma, uzay-zamanda yerçekimi dalgaları olarak bilinen dalgalanmaların yanı sıra bir gama ışını patlamasından gelen ışığı da yaydı. Kilonova olarak bilinen çarpışma olayı tıpkı vakitte altın, platin ve kurşun üzere ağır elementler de yarattı. Kilonovalar uzaydaki altın “fabrikalarına” benzetiliyor.
Baton Rouge’daki Louisiana Eyalet Üniversitesi’nde yardımcı doçent ve astrofizikçi olan çalışmanın muharrirlerinden Eric Burns, birçok nötron yıldızının birleşmesinin sırf son birkaç milyar yılda gerçekleştiğine inanıldığını söyledi.
Ancak Burns, NASA ve Avrupa Uzay Ajansı teleskoplarından elde edilen ve daha evvel çözülemeyen 20 yıllık bilgilerin, çok daha evvel (evrenin bebeklik döneminde) oluşan magnetarlardan kaynaklanan patlamaların, altının yaratılması için diğer bir yol sağlamış olabileceğini öne sürdüğünü söyledi.
“YILDIZ DEPREMLERİ”
Nötron yıldızları, patlayan yıldızların çekirdeklerinin kalıntılarıdır ve o kadar ağırdırlar ki yıldızın 1 çay kaşığı gereci, Dünya’da 1 milyar ton tartısında olur. Manyetarlar, inanılmaz derecede güçlü bir manyetik alana sahip son derece parlak bir nötron yıldızı çeşididir.
Burns, gökbilimcilerin hala manyetarların tam olarak nasıl oluştuğunu çözmeye çalıştıklarını, lakin birinci manyetarların muhtemelen cihanın başlangıcından yaklaşık 200 milyon yıl sonra yahut yaklaşık 13,6 milyar yıl evvel birinci yıldızlardan çabucak sonra ortaya çıktığını teorize ettiklerini söyledi.
Manyetarlar vakit zaman “yıldız depremleri” nedeniyle bir radyasyon bolluğu ortaya çıkarır.
Dünya’da zelzeleler, Dünya’nın erimiş çekirdeği gezegenin kabuğunda harekete neden olduğu için meydana gelir ve kâfi gerilim biriktiğinde, uçucu hareketle yahut ayaklarınızın altındaki yerin titremesiyle sonuçlanır.
Burns, yıldız sarsıntılarının de benzeri olduğunu söyledi.
