İsrail’in İran’ın nükleer ve askeri tesislerine yönelik hücumlarının akabinde İran’ın İsrail’e misilleme akınlarıyla devam eden tansiyon sürüyor. Dün yaptığı açıklamada İsrail’in İran’a ataklarını “mükemmel” kelamıyla tarif eden ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail’in İran’a yönelik akınlarını desteklemeye nasıl karar verdiği sorusuna karşılık arayan ABD basını, ataktan evvelki günlerde yaşananları mercek altına aldı.
The Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin “Öncesinde dirençli olan Trump, İran’a yönelik İsrail akınlarını desteklemeye nasıl karar verdi?” başlıklı haberine nazaran, Trump İsrail’i hücumlarını geciktirme konusunda ikna etmeye çalışmış lakin ataklar başladıktan sonra yaklaşımını değiştirmişti.
“TRUMP, GİTGİDE DAHA KÖTÜMSER OLDUĞUNU SÖYLEDİ”
ABD Başkanı Trump, dün, İsrail’in taarruzlarının akabinde yaptığı açıklamada, Tel Aviv’in planlarından haberdar olduğunu söyledi ve kelam konusu “cezalandırıcı operasyonun” İran ile bir nükleer muahedeyi daha muhtemel hale getirdiğini savundu. İran’dan yapılan açıklamada ise yarın yapılması planlanan altıncı tıp görüşmelerin yapılmayacağı belirtildi.
Trump, WSJ’ye yaptığı açıklamada, İran’a işaret ederek, “Anlaşma yapmalıydılar ve geriye kalan bir şeyler varken hâlâ mutabakat yapabilirler, hala yapabiliyorlarken…” diye konuştu. Gazeteye nazaran, Trump, hafta başında yaptığı açıklamalarda “çok daha az iyimser” görünüyordu.
WSJ’ye konuşan ABD’li yetkililere nazaran, Trump, pazar günü ulusal güvenlik grubunu Camp David’deki başkanlık konutuna çağırdı. ABD Başkanı, burada Ortadoğu konusunda yapılan bir konuşma sırasında Tahran idaresinin ABD ile muahedeyi kabul edeceği konusunda gitgide daha karamsar olduğunu söyledi.
NETANYAHU İLE GÖRÜŞMESİ TESİRLİ OLDU
ABD’li yetkililerin verdiği bilgiye nazaran, Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun bir sonraki gün görüşmesi bekleniyordu. Trump’ın Netanyahu’ya Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un diplomatik uğraşları olağan seyrinde devam edene kadar akınları geciktirmesini söylemesi öngörülüyordu.
ABD’li yetkililere nazaran, Netanyahu ile görüşmesinde Trump, Tahran ile diplomasinin biraz daha sürmesini görmek istediğini söyledi. Ancak Trump da “kendi stratejisine olan inancını kaybediyordu. Yetkililer, Netanyahu’nun daha evvel pek çok kere lisana getirdiği itirazı bir sefer daha dillendirerek İran’ın asla Trump’ın istediği muahedeyi yapmayacağını söylediğini aktardı. İsrail Başbakanı ayrıyeten ülkesinin hücumlara hazırlık yapmayı sürdürmesinin gerektiğini savundu. WSJ’ye nazaran, “Trump, bu bildirisi içselleştirmiş üzere görünüyordu.”
ABD’DE KRİTİK İSTİHBARAT DEĞERLENDİRMESİ
Trump, bundan iki gün sonra, perşembe günü The New York Post’a verdiği röportajda, muahede konusunda “gittikçe kendinden daha az emin” olduğunu anlattı. Trump, “Bunu geciktiriyorlar üzere görünüyorlar ve bence bu utanç verici. Lakin artık birkaç ay öncesinde olabileceğimden daha az kendime güvenliyim” dedi.
WSJ’ye nazaran, ABD istihbaratı, ocak ayında İsrail’in İran’ın nükleer tesislerine akın düzenlemeyi değerlendirdiğini tespit etti. Yapılan istihbarat değerlendirmesinde, İsrail’in Trump’ın yeni takımına bu saldırıyı destekleme konusunda baskı yapacağı öngörülüyordu. Buna nazaran, İsrail, Trump’ın, ABD’nin eski başkanı Joe Biden’a nazaran bu türlü bir akına katılma ihtimalinin daha yüksek olduğunu düşünüyordu. Birebir değerlendirmeye nazaran, İsrailliler “Tahran’ın nükleer silah gayretlerini durdurma konusundaki pencerenin de kapandığına” inanıyordu.
NETANYAHU’DAN “60 GÜN” HATIRLATMASI
Trump ve Netanyahu, perşembe günü bir görüşme daha yaptı. Bu görüşmede Netanyahu Trump’a o günün “İran’a mutabakat yapmak için verdiği 60 günün son günü” olduğunu hatırlattı ve İsrail’in artık bekleyemeyeceğini söyledi. Telefon görüşmesine aşina yetkililer, Netanyahu’nun “İsrail’in kendisini korumak ve Trump’ın koyduğu son tarihi hayata geçirmek durumunda olduğunu” savunduğunu aktardı. Trump idaresinden yetkililere nazaran, Trump, bunun üzerine, ABD’nin “İsrail’in önünde durmayacağını” söyledi fakat ABD ordusunun rastgele bir hücum operasyonuna yardım etmeyeceğini kelamlarına ekledi.
Trump, dün yaptığı açıklamada, İran’a mutabakat için verdiği 60 günün dolduğunu ve artık 61’inci güne girdiklerini söylemişti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise İsrail’in hücumlarının çabucak akabinde yaptığı açıklamada ABD’nin akınlarda rol oynamadığını lakin İsrail’in hücumlar başlamadan çabucak evvel ABD’yi bilgilendirdiğini aktarmıştı.
