KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Kıbrıs Ferdî Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar ile gerçekleştirdiği baş başa görüşme tamamlandı.
Cumhurbaşkanlığı’nda saat 10.30’da başlayan görüşme yaklaşık bir buçuk saat sürdü. Görüşmenin akabinde birinci açıklamayı BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Şahsî Temsilcisi Holguin yaptı.
Holguin, Cumhurbaşkanı Tatar ile çok yeterli ve verimli bir görüşme gerçekleştirdiklerini belirtti. Tatar’ın mülkiyet konusundaki kaygılarını dikkatle dinlediğini aktaran Holguin, mart ayında Cenevre’de uzlaşılan hususları ele aldıklarını ve temmuz ayında New York’ta yapılması planlanan görüşme öncesi sonuç alınması gerektiğini söz etti. Holguin, iki tarafın telaşlarının dinlenmesi gerektiğini ve köprü kurmak için çalışacağını vurguladı. Holguin’in cuma günü Kıbrıs Rum lideri Nikos Hristodulidis ile tekrar görüşeceği bilgisi de paylaşıldı.
“TUTUKLAMALARA SON VERİLMEDEN İLERLEME MÜMKÜN DEĞİL”
Cumhurbaşkanı Tatar, Holguin ile gerçekleştirdiği görüşmenin akabinde basına açıklama yaptı. Tatar, Güney Kıbrıs Rum İdaresi’nin mülkiyet temelli tutuklama uygulamalarını “terör faaliyeti” olarak nitelendirdi ve bu uygulamalara son verilmediği sürece görüşmelerde ilerleme kaydedilemeyeceğini söyledi.
Tatar, Holguin’in daha evvel sunduğu 6 aylık raporda Kıbrıs’ta ortak taban bulunmadığının belirtilmesinin memnuniyet verici olduğunu kaydederek, Guterres’in de Ekim 2024’te New York’taki gayriresmi görüşmede emsal bir söz kullandığını aktardı. Tatar, mart ayında Cenevre’de varılan altı başlıkta ilerleme sağlanması gerektiğini Holguin’e ilettiğini belirtti.
Mülkiyet konusuna ait yaşanan tutuklamaların Rum tarafınca baskı kurmak hedefi taşıdığını belirten Tatar, bu durumun çalışmaların önünü tıkadığını lisana getirdi. Hristodulidis’in bu mevzudaki sessizliğine dikkat çeken Tatar, mart ayından bu yana “terörize hareketlerin” arttığını söz etti.
“HALK, MÜLKİYET SORUNUYLA RAHATSIZ EDİLİYOR”
Kıbrıs’ta 1974 sonrası iki farklı otorite olduğunu hatırlatan Tatar, Kıbrıs Türk halkının kendi geleceğini belirlemek için yasal düzenlemeler yaptığını vurguladı. Mülkiyet sorunuyla halkın rahatsız edildiğini ve bu tavırların işbirliği atmosferini baltaladığını söyledi. Kıbrıs Türk tarafının hâkim eşitlik ve eşit milletlerarası statü temelindeki siyasetini kararlılıkla sürdürdüğünü belirten Tatar, bu siyasetin Türkiye Cumhuriyeti’nin ve Türk milletinin dayanağını aldığını söz etti.
Kıbrıs Türk halkının 60 yıldır ambargo ve izolasyonlarla çaba ettiğini söyleyen Tatar, Rum tarafının “Kıbrıs Cumhuriyeti” unvanı ile milletlerarası ayrıcalıklardan faydalandığını, bu durumun eşitsizliğe neden olduğunu belirtti.
“DİZ ÇÖKTÜRMEYİ AMAÇLAYAN BİR HESAP HATASI”
Cumhurbaşkanı Tatar, mevcut durumda Kıbrıs Türk halkına yönelik yapılan baskıların sindirme siyaseti olduğunu ve bunun halkın bekasına yönelik bir tehdit oluşturduğunu belirtti. Direkt ticaret, direkt uçuşlar ve direkt temas üzere başlıkların Kıbrıs Türk tarafının hâkim eşitliği temelinde müzakere sürecinin başlatılmasını mümkün kılacağını Holguin’e aktardığını söyledi. Holguin’in bu bahislere ilgisinin azaldığını lakin Rum tarafının hiçbir şeye “evet” demediğini tabir etti.
Tatar, adada son 8-9 ayda Kıbrıs Türk halkını etkileyen baskıcı uygulamaların hayata geçirildiğini ve mülkiyet probleminde yaşanan gelişmelerin evvelki konumdan daha makûs bir noktaya geldiğini söyledi. Holguin’e, bu durumun öteki hususların sağlıklı halde görüşülmesini engellediğini aktardığını belirtti.
“HOLGUİN ANKARA’YA GEÇEREK BAKAN FİDAN’LA GÖRÜŞECEK”
Geçiş kapıları konusuna da değinen Tatar, 2024’te 8 milyon geçişin yapıldığını, bunların yarısının Metehan Kapısı’ndan gerçekleştiğini söyledi. Bu yoğunluğun sürdürülebilir olmadığını belirten Tatar, Haspolat ve Akıncılar kapılarının açılmasının yoğunluğu azaltacağını ve bu teklifleri Holguin’e haritalarla sunduğunu tabir etti.
Her geçiş kapısının açılmasının yaklaşık 2 milyon dolarlık maliyet taşıdığını söyleyen Tatar, işçi ve teknik altyapının göz önünde bulundurulması gerektiğini kaydetti. Tatar, Kıbrıs Türk tarafının yapan tekliflere açık olduğunu ve samimi bir formda süreci sürdürdüklerini söyledi. Holguin’in, Ankara’ya geçerek Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile görüşeceğini belirten Tatar, gelişmelere bağlı olarak Holguin ile tekrar görüşebileceğini söz etti.
Üçlü görüşme ihtimaline ait soruya cevap veren Tatar, mülkiyet konusundaki rahatsızlıklar düzeltilmeden bu cins görüşmelerin kimseye yarar sağlamayacağını lisana getirdi. Tatar, BM’nin mülkiyet gerekçeli tutuklamaları tasvip etmediğini, bu tavrın Guterres tarafından da bilindiğini söyledi. Görüşmede Holguin’e, mülkiyet konusundaki yaklaşımların değiştirilmemesi durumunda öbür başlıkların görüşülmesinin mümkün olmayacağını bir defa daha ilettiğini vurguladı. Tatar, “Bu bir hücumdur ve buna karşılık verilecektir” diyerek sürecin hassasiyetini aktardı.
