Doğu Akdeniz ile Güneydoğu Anadolu’nun kesişim noktasında yer alan kent, tarihi dokusu ve doğal zenginlikleriyle dikkati çekiyor. Kent, gastronomiden edebiyata uzanan geniş çaplı bir kültürel mirasa mesken sahipliği yapıyor. Binlerce yıllık medeniyetin izlerini taşıyan kent, 6 Şubat 2023 sarsıntılarının tesirlerini geride bırakarak, müzeleri, kaleleri, yaylaları ve mahallî lezzetleriyle bölgenin yükselen kültür ve turizm destinasyonlarından biri olma yolunda ilerliyor.
ESHAB-I KEHF KÜLLİYESİ VE MAĞARASI
UNESCO Yaratıcı Kentler Ağı’na dahil edilen kentin Afşin ilçesinde, Eshab-ı Kehf Külliyesi ve Mağarası yer alıyor. Kur’an-ı Kerim’in Kehf Suresi’nde geçen “Yedi Uyurlar” kıssasının bu bölgede geçtiğine inanılıyor.
Hristiyanlık ve İslamiyet’te ortak anlatılar barındıran az sayıda yerden biri olan yapı, inanç turizmi açısından da ağır ilgi görüyor. Cami, medrese, zaviye ve türbe üzere kısımları bulunan ve UNESCO Dünya Mirası Süreksiz Listesi’nde yer alan yapının külliye kısmı, 13. yüzyılda Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad tarafından inşa ettirildi.
BAŞKONUŞ YAYLASI
Kahramanmaraş kent merkezine yaklaşık 50 kilometre uzaklıktaki Başkonuş Yaylası, kentin kıymetli tabiat turizmi destinasyonlarından biri olarak öne çıkıyor.
Karaçam, köknar, meşe, ardıç ve sedir ağaçlarıyla kaplı geniş alanlarıyla tabiat yürüyüşü, kamp ve piknik için ülkü bir yer olan yayla, kış aylarında ise karla kaplı görünümüyle alternatif bir turizm alanına dönüşüyor.
Göçmen kuşların uğrak yeri olan bölge, başta sümbül ve salep olmak üzere birçok endemik bitkiyi de bünyesinde barındırıyor. Yörede konaklama tesisleri, kır lokantaları ve yürüyüş parkurları da bulunuyor.
Son yıllarda yapılan yatırımlarla altyapısı güçlendirilen yayla, bilhassa hafta sonları doğaseverlerin ve fotoğrafçıların uğrak noktalarından biri oluyor.
MENZELET BARAJ GÖLÜ
Ceyhan Irmağı üzerindeki Menzelet Baraj Gölü ise 105 metre yüksekliğinde Türkiye’nin değerli hidroelektrik barajlarından. Göl etrafı, bilhassa yaz aylarında piknik ve tabiat yürüyüşleri için tercih ediliyor.
Gölde yazın düzenlenen tekne çeşitleri da ziyaretçilere hem serinletici bir mola hem de tabiat görünümleri eşliğinde keyifli anlar sunuyor.
ALİ KAYASI CAM TERASI
Kahramanmaraş’ın doğal hoşluklarını gözler önüne seren ve eşsiz bir görünüm sunan Ali Kayası Cam Terası, restoran, yürüyüş ve çocuk oyun alanı ile ziyaretçilerine keyifli anlar geçirme fırsatı sunuyor.
Kent merkezine 20 kilometre uzaklıktaki Bulutoğlu Mahallesi’nde bulunan Güredil Kalesi ve Menzelet Barajı’na hakim teras, baraj gölünden 160 metre yükseklikte yer alıyor.
GERMANİCİA MOZAİKLERİ
Dulkadiroğlu ilçesinde, 2007 yılında tesadüfen yapılan temel hafriyatı sırasında bulunan Germanicia Mozaikleri, arkeolojik ve kültürel miras açısından Kahramanmaraş’ın dikkati çeken kıymetlerinden biri.
Antik Germanicia kentine ilişkin olduğu belirlenen mozaikler, milattan sonra 4-5. yüzyıla ilişkin. 2009’da başlatılan hafriyat çalışmalarında 300 metrekare mozaik katmanı ortaya çıkarıldı ve 2018’de örenyeri olarak turizme açıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı gözetiminde koruma, kazı ve onarım çalışmaları sürdürülen mozaiklerde, mitolojik sahneler, tabiat betimlemeleri ve günlük hayattan figürler yer alıyor.
KAHRAMANMARAŞ MUTFAĞI
Kahramanmaraş’ın gastronomi kültürü, lokal eser çeşitliliği ve klasik tanımların korunmasıyla hayli güçlü. Maraş dondurması, tarhana, eli böğründe, içli köfte, sulu köfte, cevizli sucuk ve çörek kentin öne çıkan lezzetlerinden.
Gastromaraş, Mürüvvet’in Mutfağı ve Mutfak Akademisi, kentin yöresel lezzetlerini tanıtmak, coğrafik işaretli eserleri markalaştırmak ve gastronomi turizmini geliştirmek emeliyle oluşturuldu.
Akademinin kurucusu tıpkı vakitte “Maraş Lezzetleri” başlıklı bir kitap kaleme alan Mürüvvet Alparslan Nazlı, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Kahramanmaraş’ın tüm insanların damak zevkine uygun bir mutfağa sahip olduğunu söyledi. Nazlı, kentin tabiatının hala bozulmadığını, bu manada bölgede yapılan peynir, bal, reçel ve zeytinlerin doğal ve lezzetli olduğunu kaydetti.
Kahramanmaraş mutfağında çok fazla baharat kullanılmadığını belirten Nazlı, “Çünkü yemeğin kendi tadı lezzetli olduğu için baharata çok fazla muhtaçlık duyulmaz.” tabirini kullandı.
Nazlı, Osmanlı saray mutfağından saray pilavı, çeltik pirinci ve mesken salçasıyla yapılan mumbar, alinazik, kebap ve eli böğründe üzere lezzetlerin kesinlikle yenmesi gerektiğini söyleyerek, şunları aktardı:
“Dulkadiroğulları Beyliği’nden gelmemiz, mutfağımızın oluşmasına sebep olmuştur. Bizde ete biçim verilip yemek yapılmaz ya da hamur yemekleri çok enderdir. Maraş mutfağı zerzevat, et, tereyağı ve zeytinyağıyla zenginleştirilir. Coğrafik pozisyon olarak hem doğu hem batı hem de güneyin birleştiği çok hoş bir yerdeyiz. Bu pozisyon da bizim lezzetlerimize artı paha katmakta.”
Yaklaşık 4 jenerasyondur Maraş Çarşısı’nda özel Maraş dondurması yapan Emek Pastanesi’nden Ali İstek Korkut ise artık gerçek Maraş dondurmasını yapan kişi sayısının azaldığını, kendisinden sonra da çocuğunun bu işi devam ettirmesini ümit ettiğini lisana getirdi.
AHŞAP OYMACILIĞI
Kahramanmaraş’ta ahşap oymacılığı, bilhassa cami, konak ve türbe kapıları başta olmak üzere birçok klasik mimari ögede kendine yer buldu. El işçiliğiyle yapılan geometrik desenler, çizgi yazıları ve motiflerle bezenmiş bu eserler, hem işlevsel hem de sanatsal taraflarıyla dikkati çekiyor.
Bugün sayısı azalsa da usta zanaatkarlar tarafından sürdürülen bu gelenek, bilhassa çarşı içindeki küçük atölyelerde yaşatılıyor.
Çarşı içindeki Karaoğlu Ceviz Oyma’dan Mehmet Kara da ceviz ağacından el işi oyma eserlerin yalnızca Kahramanmaraş’a özel olduğunu ve oyma denilince akla Kahramanmaraş’ın geldiğini aktardı.
Kara, mobilya yapılacak kerestelerin en az bir yıl güneşte bekletildiğini belirterek, “İlgi var bu eserlere fakat emeğin karşılığı az. Bu alanda artık yetişen nitelikli eleman da az ancak korumak için ayakta duruyoruz. İşimiz devam ediyor.” diye konuştu.
Yeni gelinlere hala ceviz oyma sandık alındığını kelamlarına ekleyen Kara, “Sandık, yeni gelinlerin olmazsa olmazıdır. Çeyiz otomobile yüklenirken kesinlikle evvela içi dolu sandık koyulur. Sandık gelinle birlikte yaşlanır. Bu sandık ceviz olduğu için kıymetini korur. İleride antika olur.” tabirlerini kullandı.
